Bezpieczeństwo importowanej żywności spoza UE – wymagania prawne i odpowiedzialność importera
Import żywności spoza Unii Europejskiej stanowi dziś kluczowy element globalnego obrotu towarowego. Dla przedsiębiorców oznacza dostęp do nowych rynków, surowców i atrakcyjnych cen, ale z punktu widzenia bezpieczeństwa żywności jest to obszar wymagający szczególnej staranności. Unia Europejska opiera swój system na zasadzie, że żywność wprowadzana na rynek UE musi spełniać te same wymogi bezpieczeństwa, co produkty wytwarzane wewnątrz Wspólnoty. Odpowiedzialność za zgodność towaru z prawem nie kończy się na granicy – spoczywa na podmiocie wprowadzającym żywność do obrotu, który musi wykazać, że produkt jest bezpieczny, właściwie oznakowany i w pełni identyfikowalny.
Podstawą prawną unijnego systemu bezpieczeństwa żywności pozostaje rozporządzenie (WE) nr 178/2002, które ustanawia ogólne zasady prawa żywnościowego, w tym wymóg nieszkodliwości żywności, identyfikowalności oraz odpowiedzialności przedsiębiorcy. Rozporządzenie (UE) 2017/625 określa zasady kontroli urzędowych, w tym kontroli produktów przywożonych z państw trzecich. W praktyce oznacza to, że importowana żywność może podlegać kontroli dokumentacyjnej, identyfikacyjnej oraz bezpośredniej, a zakres tych działań zależy od rodzaju produktu i poziomu ryzyka.
Istotne znaczenie mają również przepisy szczegółowe dotyczące higieny żywności i znakowania, zwłaszcza:
- rozporządzenie (WE) nr 852/2004 i 853/2004 – dla żywności pochodzenia zwierzęcego,
- rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 – dotyczące informacji przekazywanych konsumentom.
W odniesieniu do importu spoza UE trzeba odróżnić kilka kategorii produktów. Żywność pochodzenia niezwierzęcego, taka jak przyprawy, nasiona, przetwory roślinne czy oleje, podlega innym procedurom niż produkty pochodzenia zwierzęcego, np. mięso, ryby, nabiał czy miód. Dodatkowo część towarów z określonych państw trzecich jest objęta wzmożonymi kontrolami ze względu na stwierdzane wcześniej zagrożenia, np. pozostałości pestycydów, mykotoksyny, salmonellę lub inne zanieczyszczenia. W takich przypadkach stosuje się rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/1793, którego załączniki są regularnie aktualizowane, co oznacza, że importer nie może opierać się wyłącznie na dawnej praktyce.
W Polsce istotną rolę w nadzorze nad importowaną żywnością odgrywają różne organy:
- Państwowa Inspekcja Sanitarna – kontrola żywności pochodzenia niezwierzęcego i materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością w punktach granicznych,
- Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) – kontrola jakości handlowej określonych artykułów rolno-spożywczych importowanych spoza UE.
Wymagania prawne dla importowanej żywności można podzielić na cztery główne obszary:
- Bezpieczeństwo zdrowotne – produkt nie może stwarzać zagrożenia dla życia lub zdrowia konsumenta.
- Skład i higiena – spełnienie norm dotyczących składu, poziomu zanieczyszczeń i pozostałości substancji niepożądanych.
- Oznakowanie – zgodne z przepisami UE, zawierające m.in. skład, alergeny, masę netto, datę minimalnej trwałości, dane podmiotu odpowiedzialnego i kraj pochodzenia.
- Identyfikowalność i dokumentacja – możliwość ustalenia pochodzenia produktu, dokumenty potwierdzające jego zgodność (świadectwa zdrowia, certyfikaty, wyniki badań, dokumenty TRACES).
Bezpieczeństwo importu zaczyna się jeszcze przed zakupem towaru – od oceny dostawcy, weryfikacji dokumentacji i analizy ryzyk. Samo przejście granicy nie gwarantuje zgodności z prawem.
Dlaczego warto współpracować z nami?
Nasza kancelaria specjalizuje się w doradztwie dla importerów żywności spoza UE. Pomagamy w:
- interpretacji przepisów i wymagań prawnych,
- analizie dokumentacji i procedur importowych,
- budowaniu procesów zapewniających pełną zgodność z prawem UE i krajowym.
Współpraca z nami pozwala minimalizować ryzyka prawne i finansowe, zapewniając bezpieczeństwo konsumentów i stabilność biznesu.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Dr Olga Niewiada
ekspert ds. Bezpieczeństwa żywności i żywienia
Kancelaria Prawna Viggen sp.j.
