Czy czas spędzony w samochodzie, autobusie lub innym środku transportu może być traktowany jako czas pracy? To pytanie od lat budziło wątpliwości zarówno po stronie pracowników, jak i przedsiębiorców. W wyroku z dnia 9 października 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że w określonych sytuacjach czas przejazdu pracownika może zostać uznany za czas pracy, jeżeli podróż jest organizowana przez pracodawcę i stanowi nieodłączny element wykonywania obowiązków zawodowych.
Wyrok TSUE nie oznacza jednak, że każdy pracownik będzie mógł domagać się wynagrodzenia za codzienny dojazd z domu do firmy. Zwykła droga do stałego miejsca pracy nadal pozostaje co do zasady prywatnym czasem pracownika. Znaczenie mają konkretne okoliczności, sposób organizacji pracy oraz to, czy podczas przejazdu pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy.
Nasza Kancelaria od 26 lat specjalizuje się w prawie pracy i wspiera przedsiębiorców w prowadzeniu działalności zgodnie z aktualnymi przepisami. Pomagamy pracodawcom rozwiązywać bieżące problemy związane z zatrudnieniem, przygotowywać bezpieczne procedury oraz ograniczać ryzyko sporów z pracownikami.
Zgodnie z zasadami prawa pracy czasem pracy jest okres, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy lub w innym miejscu wskazanym przez pracodawcę. Oznacza to, że samo przemieszczanie się nie przesądza jeszcze o tym, czy mamy do czynienia z czasem pracy. Kluczowe jest to, czy pracownik w trakcie podróży może swobodnie decydować o swoim czasie, czy też sposób przejazdu wynika z organizacji pracy narzuconej przez pracodawcę.
Jeżeli firma ustala miejsce zbiórki, organizuje transport, wyznacza trasę lub wymaga obecności pracownika w konkretnym miejscu i czasie, przejazd może być traktowany jako część wykonywania obowiązków służbowych.
Orzeczenie TSUE ma szczególne znaczenie dla osób, których praca wiąże się z częstym przemieszczaniem. Dotyczy to między innymi przedstawicieli handlowych, serwisantów, techników, monterów, instalatorów oraz pracowników wykonujących usługi bezpośrednio u klientów.
Na szczególną uwagę zasługuje również sytuacja kierowców wykonujących przewóz drogowy. W ich przypadku czas pracy jest regulowany nie tylko przepisami Kodeksu pracy, ale również ustawą o czasie pracy kierowców oraz rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Co do zasady czas prowadzenia pojazdu stanowi czas pracy, jednak nie każda aktywność związana z podróżą będzie kwalifikowana w ten sam sposób. Znaczenie ma m.in. to, czy kierowca prowadzi pojazd, pozostaje w gotowości do wykonywania pracy, wykonuje inne czynności związane z przewozem czy korzysta z przysługujących mu przerw lub odpoczynku. Wyrok TSUE może mieć znaczenie także dla organizacji pracy kierowców, jednak jego skutki należy oceniać z uwzględnieniem szczególnych regulacji obowiązujących tę grupę zawodową.
W przypadku takich stanowisk podróż nie jest wyłącznie drogą do miejsca pracy. Jest często niezbędnym elementem realizacji powierzonych zadań. Pracownik nie jedzie bowiem prywatnie do wybranego przez siebie miejsca, ale wykonuje obowiązek wynikający z organizacji pracy ustalonej przez przedsiębiorcę.
Warto podkreślić, że dla oceny sytuacji nie zawsze będzie istotne, czy pracownik podczas przejazdu wykonuje konkretne czynności zawodowe. Znaczenie może mieć samo pozostawanie w dyspozycji pracodawcy i brak możliwości swobodnego wykorzystania tego czasu.
W praktyce oznacza to, także że przedsiębiorcy zatrudniający kierowców powinni zachować szczególną ostrożność przy rozliczaniu czasu pracy. Oprócz ogólnych zasad wynikających z prawa pracy konieczne jest uwzględnienie przepisów regulujących czas prowadzenia pojazdu, obowiązkowe przerwy, okresy dyspozycyjności oraz odpoczynki. Prawidłowa kwalifikacja poszczególnych okresów ma istotne znaczenie zarówno dla rozliczeń z pracownikami, jak i podczas kontroli prowadzonych przez właściwe organy.
W związku z tym, dla wielu firm najważniejszą kwestią będzie ponowna analiza sposobu organizacji pracy oraz zasad prowadzenia ewidencji czasu pracy. Pracodawcy powinni sprawdzić, czy obecne rozwiązania stosowane wobec pracowników mobilnych odpowiadają rzeczywistemu sposobowi wykonywania obowiązków. W praktyce może mieć znaczenie to, kto ustala miejsce rozpoczęcia pracy, kto decyduje o trasie przejazdu oraz czy pracownik ma możliwość samodzielnego organizowania czasu podróży.
Nieprawidłowe rozliczanie czasu pracy może prowadzić do roszczeń pracowników, sporów sądowych oraz dodatkowych kosztów po stronie przedsiębiorcy. Szczególnej uwagi wymagają sytuacje, w których przejazdy powodują przekroczenie obowiązujących norm czasu pracy lub wpływają na zapewnienie pracownikowi wymaganego odpoczynku.
Konkludując, sam wyrok TSUE nie oznacza konieczności automatycznej zmiany wszystkich umów o pracę ani regulaminów obowiązujących w firmach, lecz każdy przypadek powinien zostać oceniony indywidualnie. Inaczej wygląda sytuacja pracownika biurowego codziennie przychodzącego do tej samej siedziby firmy, a inaczej osoby, której miejscem wykonywania obowiązków jest teren, wielu klientów lub różne lokalizacje wskazywane przez pracodawcę.
Przedsiębiorcy powinni pamiętać, że w prawie pracy coraz większe znaczenie ma rzeczywisty sposób wykonywania obowiązków, a nie wyłącznie formalne zapisy zawarte w dokumentach. Zmiany w prawie pracy wymagają od przedsiębiorców stałego monitorowania przepisów oraz dostosowywania wewnętrznych procedur do aktualnych wymagań.
Nasza Kancelaria od 26 lat wspiera pracodawców w sprawach związanych z prawem pracy. Doradzamy przedsiębiorcom w zakresie zatrudniania pracowników, tworzenia dokumentacji pracowniczej, rozwiązywania sporów oraz wdrażania zmian wynikających z nowych przepisów i orzeczeń sądowych.
Naszym zadaniem jest zapewnienie przedsiębiorcom bezpieczeństwa prawnego oraz pomoc w podejmowaniu decyzji, które pozwalają rozwijać firmę bez niepotrzebnego ryzyka.
Jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą i chcesz sprawdzić, czy zasady obowiązujące w Twojej firmie są zgodne z aktualnym prawem pracy, zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem.
Zachęcamy również do obserwowania naszych profili w mediach społecznościowych. Publikujemy tam informacje o najważniejszych zmianach w prawie, praktyczne wskazówki dla przedsiębiorców oraz komentarze ekspertów, które pomagają świadomie zarządzać firmą.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Monika Bednarz
Radca Prawny- p.o. kierownika działu procesowego
