Czy sztuczna inteligencja może interpretować prawo? Rozdział prof. Mariusza Miąsko i Anny Nieć-Mrzygłód w międzynarodowej publikacji naukowej
Czy sztuczna inteligencja jest w stanie rzeczywiście interpretować prawo, czy jedynie przewidywać decyzje podejmowane przez organy stosujące przepisy? To jedno z kluczowych pytań poruszonych w rozdziale „Artificial Intelligence Cannot Interpret Law: On the Possibility of Deterministic Legal Interpretation by AI Systems”, którego współautorami są prof. Mariusz Miąsko oraz Anna Nieć-Mrzygłód.
Publikacja stanowi część książki „Artificial Intelligence in Public Administration”, poświęconej zagadnieniom związanym z wykorzystaniem sztucznej inteligencji w administracji publicznej.
Najważniejsze zagadnienia rozdziału
Autorzy analizują ograniczenia współczesnych systemów sztucznej inteligencji w kontekście wykładni prawa. Zwracają uwagę, że poprawne odczytanie przepisów nie sprowadza się wyłącznie do analizy ich treści językowej. Wymaga również uwzględnienia struktury norm prawnych, znaczenia pojęć, kontekstu oraz zasad interpretacji.
W rozdziale omówiono między innymi:
- Ograniczenia systemów Legal AI – dlaczego przewidywanie rozstrzygnięć prawnych nie jest tym samym co rzeczywista wykładnia prawa.
- Znaczenie semantyki i ontologii prawniczej – jak brak jednoznacznie określonego znaczenia pojęć wpływa na analizę przepisów.
- Problemy związane z logiką przepisów – w jaki sposób konstrukcja językowa i zastosowane funktory logiczne mogą prowadzić do błędów interpretacyjnych.
- Brak uniwersalnego modelu wykładni prawa – jakie trudności wynikają z braku zamkniętego katalogu metod interpretacyjnych i jednoznacznie ustalonej kolejności ich stosowania.
- Deterministyczny charakter prawa – dlaczego możliwość przewidywania skutków prawnych powinna być istotnym elementem funkcjonowania systemu prawnego.
Czy możliwa jest deterministyczna interpretacja prawa przez AI?
Jedną z głównych tez rozdziału jest rozróżnienie pomiędzy systemami przewidującymi zachowania organów stosujących prawo a rozwiązaniami zdolnymi do rzeczywistej rekonstrukcji norm prawnych i ich interpretacji.
Autorzy zwracają uwagę na potrzebę zapewnienia prawu przewidywalności, która umożliwiałaby określanie skutków prawnych z wyprzedzeniem. Podkreślają tym samym znaczenie precyzyjnych reguł interpretacyjnych oraz właściwego odwzorowania norm prawnych w systemach wykorzystujących sztuczną inteligencję.
Rozważania te dotyczą nie tylko rozwoju technologii, lecz także podstawowych zagadnień związanych z funkcjonowaniem prawa jako fundamentu umowy społecznej.
Sztuczna inteligencja a przyszłość prawa
Rozdział prof. Mariusza Miąsko i Anny Nieć-Mrzygłód podejmuje istotny problem na styku prawa, logiki i nowoczesnych technologii. To głos w dyskusji o granicach automatyzacji procesów prawnych oraz o tym, jakie warunki musiałyby zostać spełnione, aby systemy AI mogły wspierać nie tylko analizę i prognozowanie rozstrzygnięć, ale również proces interpretacji prawa.
Publikacja wpisuje się w międzynarodową debatę nad rolą sztucznej inteligencji w administracji publicznej i nad odpowiedzialnym wykorzystaniem nowych technologii w obszarze prawa.
Przeczytaj pełną publikację!
Zachęcamy do zapoznania się z książką „Artificial Intelligence in Public Administration” oraz pełną treścią rozdziału autorstwa prof. Mariusza Miąsko i Anny Nieć-Mrzygłód. To okazja, aby bliżej poznać ich analizę możliwości i ograniczeń sztucznej inteligencji w interpretacji prawa oraz dowiedzieć się więcej o wyzwaniach związanych z wykorzystaniem AI w obszarze prawnym.
Książka jest dostępna w wersji papierowej kosztuje 100 zł — zachęcamy do lektury i zapoznania się z publikacją!
👉 Pełną wersję książki oraz publikację naszych autorów znajdziesz poniżej:
