Początek czerwca 2026 roku przyniesie przewoźnikom drogowym kolejną falę ograniczeń w ruchu pojazdów ciężarowych. W związku ze świętem Bożego Ciała, a także dodatkowymi ograniczeniami obowiązującymi w wielu państwach europejskich, firmy transportowe powinny z odpowiednim wyprzedzeniem zaplanować trasy, postoje oraz terminy realizacji przewozów.
Niedopełnienie obowiązków związanych z przestrzeganiem zakazów ruchu może skutkować nie tylko nałożeniem kar administracyjnych, lecz również opóźnieniami dostaw, dodatkowymi kosztami operacyjnymi oraz problemami w realizacji zobowiązań kontraktowych wobec klientów.
Zakazy ruchu ciężarówek w Polsce podczas Bożego Ciała
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, ograniczenia ruchu dotyczą pojazdów oraz zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, z wyjątkiem autobusów.
Podstawę prawną przedmiotowych ograniczeń stanowi § 1 ust. 1 pkt 3 oraz § 2 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (Dz.U. z 2023 r. poz. 2423) w związku z art. 10 ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Rozporządzenie określa zarówno terminy obowiązywania zakazów, jak również katalog wyjątków pozwalających na wykonywanie przewozów pomimo występowania ograniczeń.
W 2026 roku Boże Ciało przypada w czwartek 4 czerwca. W związku z tym w Polsce obowiązywać będą następujące zakazy:
- środa 3 czerwca 2026 r. – od godz. 18:00 do 22:00,
- czwartek 4 czerwca 2026 r. – od godz. 8:00 do 22:00.
W praktyce oznacza to, że przewoźnicy wykonujący przewozy krajowe powinni uwzględnić konieczność wcześniejszego zakończenia przejazdów w środę oraz całodzienne ograniczenia obowiązujące w dniu świątecznym.
Kto może korzystać z ustawowych wyjątków?
Wielu przedsiębiorców błędnie zakłada, że zakazy obejmują wszystkie pojazdy ciężarowe. Tymczasem rozporządzenie przewiduje szereg wyjątków. Katalog wyjątków został określony przede wszystkim w § 3 wskazanego rozporządzenia. Przedsiębiorcy powinni pamiętać, że wyjątki te podlegają ścisłej interpretacji, a w razie kontroli ciężar wykazania zasadności skorzystania z wyłączenia będzie spoczywał na przewoźniku.
Zakazy nie dotyczą między innymi przewozu:
- artykułów szybko psujących się,
- lekarstw i środków medycznych,
- paliw płynnych,
- żywych zwierząt,
- przesyłek pocztowych,
- pomocy humanitarnej,
- niektórych przewozów związanych z usuwaniem awarii oraz ratownictwem.
Ponadto w określonych przypadkach zwolnieniu podlegają również niektóre przewozy międzynarodowe, w szczególności związane z dojazdem do granicy lub powrotem po wykonanym przewozie. Każdorazowo należy jednak zweryfikować, czy konkretny przewóz spełnia przesłanki ustawowego wyłączenia.
Szczególną uwagę należy zwrócić na wyjątki dotyczące niektórych przewozów międzynarodowych. W praktyce błędna interpretacja przepisów przez przewoźnika lub kierowcę może prowadzić do sytuacji, w której przedsiębiorca pozostaje w przekonaniu o legalności przejazdu, podczas gdy organ kontrolny uzna, iż przewóz nie spełnia przesłanek ustawowego wyłączenia. Z tego względu przed rozpoczęciem przejazdu warto każdorazowo przeanalizować konkretny stan faktyczny oraz dokumentację przewozową.
Zakazy ruchu ciężarówek w Europie – Niemcy, Austria i inne państwa
Dla przedsiębiorców wykonujących transport międzynarodowy znacznie większym wyzwaniem są ograniczenia obowiązujące równocześnie w kilku państwach europejskich.
Boże Ciało jest świętem ustawowo wolnym od pracy nie tylko w Polsce, ale również w wielu regionach Niemiec, Austrii, Liechtensteinu, Szwajcarii oraz części innych państw europejskich. W efekcie w tym samym czasie pojawiają się liczne zakazy przejazdu dla pojazdów ciężarowych.
Szczególnie istotne dla polskich przewoźników są ograniczenia obowiązujące w Niemczech.
Niemcy – dodatkowe ograniczenia 4 czerwca 2026 r.
W Niemczech standardowo obowiązuje zakaz ruchu pojazdów ciężarowych o DMC powyżej 7,5 tony w niedziele i święta w godzinach od 00:00 do 22:00.
W związku z Bożym Ciałem 4 czerwca 2026 r. dodatkowe ograniczenia będą obowiązywały m.in. w:
- Bawarii,
- Badenii-Wirtembergii,
- Hesji,
- Nadrenii Północnej-Westfalii,
- Nadrenii-Palatynacie,
- Saarze.
Dla przewoźników realizujących transport do Niemiec lub przez Niemcy oznacza to konieczność szczególnie starannego planowania tras oraz miejsc postoju.
Austria również wprowadza zakazy
Również Austria przewiduje ograniczenia ruchu pojazdów ciężarowych związane z Bożym Ciałem. Zakaz obowiązuje 4 czerwca 2026 r. w godzinach od 00:00 do 22:00. Dodatkowo należy pamiętać o funkcjonujących tam całorocznych zakazach nocnych oraz licznych ograniczeniach regionalnych, które mogą mieć istotny wpływ na planowanie przewozów.
Ryzyko dla przewoźników i spedytorów
W praktyce okres Bożego Ciała co roku powoduje wzrost liczby problemów operacyjnych w branży transportowej. Najczęściej dotyczą one:
- błędnego zaplanowania terminów załadunku i rozładunku,
- nieprawidłowego wyliczenia czasu przejazdu,
- przekroczenia terminów dostaw,
- nieuzasadnionego naliczania kar umownych przez kontrahentów,
- sporów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika za opóźnienie dostawy.
Warto pamiętać, że sam fakt występowania ustawowego zakazu ruchu nie zwalnia automatycznie przewoźnika z odpowiedzialności kontraktowej. W wielu przypadkach kluczowe znaczenie będzie miało odpowiednie udokumentowanie okoliczności wpływających na realizację przewozu oraz właściwa komunikacja ze zleceniodawcą.
Czy zakaz ruchu zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za opóźnienie?
W praktyce kancelarii bardzo często spotykamy się z sytuacjami, w których zleceniodawcy próbują obciążać przewoźników karami umownymi lub odpowiedzialnością odszkodowawczą za opóźnienia powstałe w okresach obowiązywania ustawowych zakazów ruchu.
Należy jednak pamiętać, że każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Jeżeli przewoźnik prawidłowo zaplanował przewóz, a opóźnienie pozostaje bezpośrednio związane z obowiązującymi ograniczeniami ruchu, okoliczność ta może mieć istotne znaczenie przy ocenie jego odpowiedzialności.
Szczególnego znaczenia nabiera właściwe dokumentowanie przebiegu transportu, zapisów tachografu, komunikacji ze zleceniodawcą oraz informacji o obowiązujących zakazach ruchu. Dokumentacja ta często stanowi kluczowy materiał dowodowy w sporach dotyczących kar umownych, not obciążeniowych czy roszczeń odszkodowawczych.
W praktyce sporów transportowych niezwykle często spotykane są sytuacje, w których zleceniodawcy pomijają wpływ ustawowych zakazów ruchu na możliwość wykonania przewozu w określonym terminie. Tymczasem ocena odpowiedzialności przewoźnika wymaga każdorazowo uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym obowiązujących ograniczeń administracyjnych, przebiegu trasy, czasu pracy kierowcy oraz działań podjętych przez przewoźnika w celu ograniczenia skutków opóźnienia.
Jak przygotować się do początku czerwca?
Przewoźnicy realizujący transport krajowy i międzynarodowy powinni już teraz:
- zweryfikować harmonogramy przewozów na przełomie maja i czerwca,
- uwzględnić zakazy obowiązujące zarówno w Polsce, jak i w państwach tranzytowych,
- odpowiednio wcześniej zaplanować postoje,
- poinformować klientów o potencjalnym wpływie ograniczeń na terminy dostaw,
- zabezpieczyć dokumentację potwierdzającą występowanie ustawowych ograniczeń ruchu.
W przypadku transportu międzynarodowego nawet jednodniowy zakaz obowiązujący jednocześnie w kilku państwach może skutkować wielogodzinnymi przestojami i koniecznością modyfikacji całego planu przewozowego.
Naruszenie zakazu ruchu może oznaczać dotkliwe sankcje
Należy pamiętać, że naruszenie obowiązujących zakazów ruchu nie jest wyłącznie problemem organizacyjnym. Kontrole prowadzone przez Inspekcję Transportu Drogowego oraz Policję mogą skutkować nałożeniem kar administracyjnych zarówno na kierowcę, jak i przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy.
Z tego względu każdorazowo należy zweryfikować, czy wykonywany przewóz rzeczywiście korzysta z jednego z ustawowych wyłączeń przewidzianych w obowiązujących przepisach. Błędna interpretacja wyjątków może skutkować odpowiedzialnością administracyjną oraz dodatkowymi kosztami po stronie przedsiębiorstwa transportowego.
Boże Ciało 2026 oznacza kolejne istotne utrudnienia dla branży transportowej. W Polsce zakazy będą obowiązywały 3 czerwca w godzinach 18:00–22:00 oraz 4 czerwca w godzinach 8:00–22:00. Równolegle ograniczenia zostaną wprowadzone m.in. w Niemczech i Austrii, co szczególnie dotknie przewoźników wykonujących transport międzynarodowy.
W przypadku wątpliwości dotyczących stosowania wyjątków od zakazów ruchu, odpowiedzialności za opóźnienia dostaw, kar umownych lub sporów transportowych, eksperci Kancelarii Prawnej Viggen Sp.j pozostają do dyspozycji przedsiębiorców z branży TSL.
Opracowała
Karolina Grzelec
Kierownik Działu Silnik Prawny
Kancelaria Prawna Viggen Sp.j
