Systematycznie koncentrujemy się na pogłębionej analizie problemów i potrzeb z jakimi mierzą się nasi klienci. W centrum naszej uwagi znalazła się druga wersja projektu ustawy o transparentności wynagrodzeń, nowe działania ZUS związane z PPK, podsumowanie kontroli zasiłków oraz najnowsze dane dotyczące rynku pracy. Coraz wyraźniej widać, że zarówno obszar prawa pracy, jak i zarządzania personelem będzie wymagał od firm większego przygotowania organizacyjnego i szybkiego reagowania na zmieniające się regulacje.
Transparentność wynagrodzeń – druga wersja projektu ustawy
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opublikowało drugą wersję projektu ustawy wdrażającej unijną dyrektywę o jawności wynagrodzeń. Projekt stopniowo nabiera bardziej praktycznego kształtu i coraz wyraźniej pokazuje, jakie obowiązki czekają pracodawców w najbliższych latach.
Wśród najważniejszych zmian względem pierwszej wersji projektu znalazły się:
- wprowadzenie 6-miesięcznego vacatio legis,
- ustanowienie normatywnej definicji struktury wynagrodzeń, opartej na uporządkowanych zakresach płacowych przypisanych do stanowisk lub rodzajów pracy,
- doprecyzowanie procedury na wypadek braku porozumienia ze związkami zawodowymi w sprawie kryteriów wartościowania stanowisk.
Projekt przewiduje, że jeżeli pracodawca w ciągu 30 dni nie uzgodni ze stroną społeczną zasad wartościowania stanowisk, będzie zobowiązany tymczasowo stosować obowiązkowe kryteria wynikające z Kodeksu pracy, aż do zakończenia negocjacji. To istotna zmiana, ponieważ wcześniejsza wersja projektu nie regulowała tej kwestii.
Kluczowe znaczenie mają również przepisy dotyczące raportowania luki płacowej. Zgodnie z projektem pracodawcy zatrudniający co najmniej 150 pracowników będą musieli przekazać pierwsze sprawozdanie do 7 czerwca 2027 r. Raport ma obejmować okres od wejścia ustawy w życie do końca roku kalendarzowego, w którym przepisy zaczną obowiązywać.
Dla pracodawców oznacza to konieczność wcześniejszego przygotowania systemów wynagrodzeń, procedur wartościowania stanowisk oraz sposobu gromadzenia danych płacowych. W praktyce wiele organizacji będzie musiało rozpocząć audyty wynagrodzeń znacznie wcześniej niż wynika to formalnie z terminów ustawowych.
Wezwania w sprawie PPK trafią bezpośrednio na konta ZUS przedsiębiorców
PFR i ZUS przygotowują rozwiązanie, które ma usprawnić kontrolę obowiązków związanych z Pracowniczymi Planami Kapitałowymi. Przedsiębiorcy, którzy nie wdrożyli PPK mimo ustawowego obowiązku, mają otrzymywać wezwania bezpośrednio na swoje profile na Platformie Usług Elektronicznych ZUS.
To kolejny krok w kierunku pełnej cyfryzacji komunikacji administracyjnej z przedsiębiorcami. Jednocześnie oznacza to, że brak regularnego monitorowania konta ZUS może skutkować przeoczeniem istotnych wezwań lub terminów.
Pracodawcy powinni zweryfikować:
- czy podlegają obowiązkowi wdrożenia PPK,
- czy umowy o zarządzanie i prowadzenie PPK zostały zawarte prawidłowo,
- czy osoby odpowiedzialne za obsługę PUE ZUS regularnie monitorują korespondencję.
ZUS podsumował kontrole zasiłków za I kwartał 2026 r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych opublikował dane dotyczące kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich oraz zasadności wypłaty świadczeń chorobowych za pierwszy kwartał 2026 r.
Statystyki ponownie pokazują dużą aktywność organu rentowego zarówno w zakresie kontroli formalnych, jak i kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień. ZUS coraz częściej korzysta również z narzędzi analitycznych pozwalających typować przypadki podwyższonego ryzyka nadużyć.
Dla pracodawców oznacza to konieczność:
- prawidłowego dokumentowania absencji,
- terminowego przekazywania dokumentów do ZUS,
- zachowania szczególnej staranności przy wypłacie świadczeń chorobowych finansowanych przez pracodawcę.
W praktyce kontrole nadal koncentrują się przede wszystkim na przypadkach długotrwałych lub powtarzających się absencji.
GUS: spada liczba pracujących w gospodarce narodowej
Najnowsze dane GUS wskazują na spadek liczby pracujących w gospodarce narodowej. To kolejny sygnał pogłębiających się problemów demograficznych i zmian zachodzących na rynku pracy.
Na sytuację wpływają m.in.:
- starzenie się społeczeństwa,
- malejąca liczba osób w wieku produkcyjnym,
- ograniczona dostępność pracowników w części branż,
- rosnąca konkurencja o wykwalifikowane kadry.
Dla pracodawców oznacza to konieczność jeszcze większego skoncentrowania się na:
- retencji pracowników,
- efektywności procesów rekrutacyjnych,
- automatyzacji,
- zatrudnianiu cudzoziemców,
- budowaniu długofalowych strategii employer brandingowych.
Zmiany demograficzne coraz wyraźniej przestają być prognozą na przyszłość, stają się bieżącym wyzwaniem operacyjnym dla biznesu.
Zmieniające się przepisy prawa pracy, nowe obowiązki raportowe, intensyfikacja działań kontrolnych ZUS oraz dynamiczne zmiany na rynku pracy powodują, że pracodawcy muszą działać coraz bardziej świadomie i strategicznie. Odpowiednie przygotowanie procedur wewnętrznych, dokumentacji oraz polityk HR staje się dziś nie tylko kwestią organizacyjną, ale również elementem bezpieczeństwa prawnego przedsiębiorstwa.
Jeżeli zależy Państwu na rzeczywistej, a nie wyłącznie deklaratywnej ochronie interesów firmy, wdrożeniu rozwiązań zgodnych z aktualnymi przepisami oraz przygotowaniu organizacji na nadchodzące zmiany w obszarze prawa pracy i HR, zespół Kancelarii Prawnej Viggen pozostaje do Państwa dyspozycji. W dynamicznie zmieniającym się otoczeniu prawnym właściwe działania prewencyjne i odpowiednio przygotowane procedury mogą decydować o stabilności oraz bezpieczeństwie całego przedsiębiorstwa.
Kancelaria Prawna Viggen http://www.viggen.pl wspiera przedsiębiorców w prawidłowym konstruowaniu relacji prawnych związanych z zatrudnieniem oraz współpracą cywilnoprawną. Pomagamy m.in. w przygotowywaniu i opiniowaniu umów, analizie ryzyk związanych z zatrudnieniem oraz w prowadzeniu sporów dotyczących stosunku pracy i umów cywilnoprawnych.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Anna Nieć-Mrzygłód
Dyrektor Generalna
Kancelaria Prawna Viggen sp.j.
