12 lutego 2026 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał pierwszy w historii wyrok w sprawie dotyczącej kredytów hipotecznych w Polsce opartych na wskaźniku referencyjnym WIBOR. Sprawa C-471/24 trafiła do TSUE na podstawie pytań prejudycjalnych Sądu Okręgowego w Częstochowie, który chciał ustalić, czy banki w pełni wypełniły obowiązki informacyjne wobec kredytobiorców oraz czy możliwe jest kwestionowanie mechanizmu ustalania WIBOR w umowach o zmiennej stopie procentowej. Wyrok Trybunału wprowadza istotne rozróżnienie: sam wskaźnik WIBOR, jeśli jest zgodny z obowiązującymi ramami prawnymi Unii i krajowymi regulacjami, nie może być automatycznie uznany za nieuczciwy, co oznacza, że kredytobiorcy nie mogą podważać jego wartości jako elementu oprocentowania kredytów w złotówkach.
Trybunał jednoznacznie wskazał, że obowiązki informacyjne banków dotyczą przede wszystkim rzetelności i przejrzystości w przedstawianiu konsumentowi ryzyka związanego ze zmienną stopą procentową. Bank nie jest zobowiązany do szczegółowego objaśniania metodologii ustalania WIBOR, ponieważ odpowiedzialność za publikację i dostęp do głównych elementów wskaźnika leży po stronie jego administratora. Jednocześnie TSUE zaznaczył, że wszystkie dodatkowe informacje przekazywane klientowi nie mogą wprowadzać w błąd ani przedstawiać wskaźnika w sposób zniekształcony. W praktyce oznacza to, że spory nie dotyczą samego WIBOR, lecz sposobu informowania kredytobiorcy oraz treści dokumentacji przedkontraktowej, w tym Europejskiego Znormalizowanego Arkusza Informacyjnego ESIS, który powinien umożliwiać porównanie ofert różnych banków oraz ocenę ryzyka wzrostu rat kredytu.
Wyrok TSUE potwierdza, że kredytodawca ma obowiązek dostarczyć informacje pozwalające podjąć świadomą decyzję o zawarciu umowy. Obejmuje to przedstawienie symulacji wysokości rat w różnych scenariuszach zmian stóp procentowych oraz dodatkowej Rzeczywistej Rocznej Stopy Oprocentowania (RRSO) ilustrującej możliwy wzrost oprocentowania. Dzięki temu kredytobiorca może ocenić, jak zmiana WIBOR wpłynie na całkowity koszt kredytu i własną zdolność spłaty zobowiązania. TSUE w motywie wyroku podkreślił, że informacje te muszą być przekazywane w sposób zindywidualizowany i zrozumiały dla konsumenta, a wszelkie działania banku, które mogłyby zniekształcić obraz wskaźnika lub ryzyka zmiennego oprocentowania, są niedopuszczalne.
Sprawa, która trafiła do TSUE, dotyczyła kredytu hipotecznego udzielonego przez PKO BP w 2019 roku w wysokości prawie 414 tys. zł, opartego na WIBOR 6M powiększonym o marżę 1,85 pkt proc. Kredytobiorca złożył reklamację w 2022 roku, kiedy w wyniku wzrostu stóp procentowych oprocentowanie kredytu wzrosło z 3,64% do około 9%. Twierdził, że bank nie przedstawił rzetelnych, zrozumiałych i wyczerpujących informacji na temat mechanizmu ustalania WIBOR oraz ryzyka zmiennego oprocentowania. TSUE uznał jednak, że brak szczegółowego ujawnienia metodologii wskaźnika nie przesądza o nieuczciwości klauzuli, pozostawiając jednocześnie otwartą furtkę do oceny, czy w konkretnych przypadkach sposób informowania konsumenta mógł naruszać przepisy dotyczące przejrzystości i rzetelności.
Wyrok TSUE ma przełomowe znaczenie, ponieważ dotyczy setek tysięcy kredytobiorców w Polsce – szacuje się, że obecnie funkcjonuje około 2,5 mln aktywnych umów hipotecznych, z czego większość oparta jest właśnie na WIBOR. Choć samo orzeczenie nie podważa legalności wskaźnika, to może otworzyć furtkę do kontroli sądowej nad klauzulami informacyjnymi w umowach i prowadzić do roszczeń wobec banków w zakresie niedostatecznego informowania klientów o ryzyku zmiennego oprocentowania. Oś sporów przesuwa się więc z samego wskaźnika na ocenę transparentności umów i realnej możliwości podjęcia świadomej decyzji przez konsumenta, co może stać się podstawą do zmian w umowach lub dochodzenia roszczeń od banków.
W praktyce każdy kredytobiorca, którego umowa oparta jest na WIBOR, powinien sprawdzić, czy bank spełnił wszystkie obowiązki informacyjne przewidziane prawem krajowym i unijnym. Analiza dokumentów, w tym harmonogramów spłat, ESIS, umów kredytowych oraz korespondencji z bankiem, pozwala ocenić, czy istnieją podstawy do roszczeń lub negocjacji zmiany warunków umowy. Reasumując, nawet jeśli WIBOR jako wskaźnik jest legalny, niewystarczająca przejrzystość informacji może być przyczyną poważnych konsekwencji prawnych dla banku.
Nasza Kancelaria oferuje kompleksowe wsparcie dla osób spłacających kredyty hipoteczne oparte na WIBOR. Oferujemy dokładną analizę Twojej umowy kredytowej, weryfikację, czy bank wypełnił wszystkie obowiązki informacyjne, a także przygotowanie indywidualnej strategii działania. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości możemy reprezentować klientów w negocjacjach z bankiem oraz w postępowaniach sądowych, wykorzystując najnowsze orzecznictwo TSUE i krajowe przepisy ochrony konsumentów.
Współpraca z naszą Kancelarią pozwala zyskać pewność, że Twoje prawa będą skutecznie chronione, a każda decyzja poprzedzona zostanie staranną analizą ryzyk i korzyści. Wyrok TSUE pokazuje, że wiedza o obowiązkach informacyjnych banku może realnie wpływać na wysokość rat i koszty kredytu. Nie zwlekaj – skontaktuj się z nami już dziś, aby sprawdzić, czy Twoja umowa kredytowa jest w pełni zgodna z prawem i jakie działania możesz podjąć, aby chronić swoje interesy finansowe.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Monika Bednarz
Radca Prawny- p.o. kierownika działu procesowego
Kancelaria Prawna Viggen sp.j.
