Czy osoba pozostająca w związku partnerskim może skorzystać z takich samych preferencji podatkowych przy dziedziczeniu jak małżonek? Najnowsze rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego pokazuje, że obecne przepisy nie pozwalają na zrównanie tych sytuacji na gruncie podatku od spadków i darowizn.
Sprawa rozpoznana przez NSA dotyczyła kobiety, która odziedziczyła majątek po swojej wieloletniej partnerce. Partnerki formalnie uregulowały swoją relację, m.in. poprzez zawarcie umowy partnerskiej w formie aktu notarialnego oraz udzielenie sobie wzajemnych pełnomocnictw. Nie wystarczyło to jednak do uzyskania statusu małżonka dla celów podatkowych.
W konsekwencji podatniczka została zaliczona do III grupy podatkowej, a wysokość należnego podatku od spadków i darowizn wyniosła niemal 200 tys. zł.
Co wynika z wyroku NSA?
W wyroku z 20 sierpnia 2026 r., sygn. III FSK 597/25, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podatniczki. W sprawie istotne znaczenie miały przepisy określające zamknięty katalog osób, które mogą korzystać ze zwolnienia przewidzianego dla najbliższej rodziny.
Najważniejsze kwestie poruszone w sprawie:
- partner pozostający w związku partnerskim nie został wymieniony w katalogu osób uprawnionych do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn;
- małżonek jest objęty preferencjami podatkowymi przewidzianymi w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn;
- sama umowa partnerska, nawet zawarta w formie aktu notarialnego, nie daje automatycznie statusu małżonka na potrzeby prawa podatkowego;
- sąd administracyjny nie może poprzez wykładnię przepisów stworzyć nowej kategorii osób uprawnionych do zwolnienia podatkowego;
- osoby pozostające w związku partnerskim mogą w określonych sytuacjach zostać zakwalifikowane do III grupy podatkowej, co może wiązać się z istotnie wyższym obciążeniem podatkowym.
Dlaczego wyrok jest istotny?
Rozstrzygnięcie NSA może mieć znaczenie dla osób pozostających w związkach partnerskich, które posiadają nieruchomości, oszczędności lub inne wartościowe składniki majątku i chcą odpowiednio zaplanować ich przekazanie w przyszłości.
Samo wspólne zamieszkiwanie, prowadzenie gospodarstwa domowego czy wieloletnie pozostawanie w związku nie powoduje automatycznie powstania takich samych skutków podatkowych jak zawarcie małżeństwa. Również szczegółowe uregulowanie wzajemnych praw i obowiązków w umowie partnerskiej nie zmienia katalogu osób wskazanych przez ustawodawcę w przepisach podatkowych.
Dlatego w przypadku większego majątku szczególnie istotne może być odpowiednio wczesne przeanalizowanie sytuacji prawnej i podatkowej, jeszcze przed dokonaniem rozporządzeń majątkowych.
👉 Jakie dokładnie argumenty przedstawiała podatniczka? Dlaczego NSA nie zgodził się z jej stanowiskiem? Jakie znaczenie ma art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz kwalifikacja do III grupy podatkowej?
Zapraszamy do lektury pełnego artykułu, w którym szczegółowo omawiamy wyrok NSA, jego uzasadnienie oraz praktyczne konsekwencje dla osób pozostających w związkach partnerskich.
Kancelaria Prawna Viggen sp.j.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
