Dyrektywa NIS2 oraz wdrażające ją zmiany w krajowych przepisach dotyczących cyberbezpieczeństwa wprowadzają znaczącą transformację w funkcjonowaniu całego sektora transportu i logistyki. Transport drogowy, spedycja, logistyka magazynowa, kolej, lotnictwo oraz żegluga zostają formalnie objęte reżimem podmiotów kluczowych lub istotnych, co oznacza przejście z modelu opartego głównie na rekomendacjach do modelu obowiązkowej zgodności regulacyjnej. W praktyce cyberbezpieczeństwo staje się elementem systemu zarządzania przedsiębiorstwem, wymagającym integracji z procesami operacyjnymi, w tym IT, dokumentacją oraz zapewnieniem ciągłości działania.
Zmiana ta wynika ze wzrostu skali zagrożeń cybernetycznych. Transport jest jednym z sektorów szczególnie podatnych na ataki, ponieważ opiera się na wysoko zinformatyzowanych procesach – systemach TMS, WMS, platformach spedycyjnych, telematyce flotowej, systemach rezerwacyjnych, a także zewnętrznych usługach IT i rozwiązaniach chmurowych. Coraz częściej ataki nie dotyczą wyłącznie samej organizacji, lecz również jej dostawców technologii, co generuje ryzyko efektu domina w całym łańcuchu dostaw.
Nowe regulacje nakładają na przedsiębiorców szereg kluczowych obowiązków. Przede wszystkim konieczne jest wdrożenie systemu zarządzania ryzykiem cyberbezpieczeństwa, obejmującego identyfikację zagrożeń, ocenę ich wpływu na działalność oraz wdrażanie środków ograniczających ryzyko. Wymaga to uporządkowania dokumentacji oraz przypisania odpowiedzialności za bezpieczeństwo systemów IT w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa.
Po drugie, przedsiębiorcy są zobowiązani do posiadania procedur reagowania na incydenty cyberbezpieczeństwa. Obejmuje to ich wykrywanie, analizę, klasyfikację oraz przekazywanie informacji do właściwych zespołów reagowania, takich jak CSIRT. Dyrektywa określa również ramy czasowe raportowania – w praktyce wstępne zgłoszenie powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, następnie przekazywane są kolejne raporty wraz z rozwojem sytuacji, aż do raportu końcowego po opanowaniu incydentu.
Kolejnym istotnym obszarem jest bezpieczeństwo łańcucha dostaw ICT. Przedsiębiorstwa transportowe i logistyczne będą zobowiązane do oceny ryzyka związanego z dostawcami systemów IT, oprogramowania oraz usług cyfrowych. Dotyczy to w szczególności systemów zarządzania transportem, magazynami, flotą oraz usług świadczonych przez zewnętrznych dostawców IT. W praktyce może to oznaczać konieczność modyfikacji umów, wprowadzenia zapisów dotyczących bezpieczeństwa oraz zwiększenia nadzoru nad dostawcami technologii.
Istotnym elementem jest także zapewnienie ciągłości działania. Firmy muszą posiadać procedury awaryjne, kopie zapasowe oraz plany odtwarzania systemów po incydentach. Ma to zagwarantować, że nawet w przypadku ataku cybernetycznego możliwe będzie utrzymanie kluczowych procesów operacyjnych.
NIS2 obejmuje również kwestie organizacyjne, takie jak kontrola dostępu do systemów, uwierzytelnianie użytkowników oraz prowadzenie rejestrów aktywności w systemach IT. Wymaga to uporządkowania sposobu korzystania z systemów informatycznych, także wśród pracowników operacyjnych, dyspozytorów i spedytorów.
Istotnym elementem nowych wymagań są także szkolenia personelu. Pracownicy powinni być przygotowani do identyfikowania zagrożeń, takich jak phishing czy próby wyłudzenia danych, oraz znać procedury postępowania w przypadku incydentu. Cyberbezpieczeństwo staje się więc elementem codziennej organizacji pracy, a nie wyłącznie zadaniem działów IT.
Nadzór nad przestrzeganiem wymogów NIS2 będzie realizowany przez właściwe krajowe organy cyberbezpieczeństwa oraz wyznaczone zespoły reagowania na incydenty, a także inne instytucje wskazane w krajowych przepisach implementujących dyrektywę. W sektorach takich jak transport możliwa jest również rola organów branżowych, jednak podstawowy nadzór nad systemem cyberbezpieczeństwa ma charakter międzysektorowy.
Wraz z wdrożeniem NIS2 sektor transportu staje się jednym z kluczowych elementów krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. Jednocześnie przedsiębiorcy, szczególnie z sektora MŚP, mogą mierzyć się z wyzwaniami braku zasobów kadrowych i technicznych do samodzielnej realizacji wszystkich wymogów, co będzie wymagało stopniowego dostosowania oraz wsparcia eksperckiego.
W tym kontekście istotne jest odpowiednie przygotowanie organizacji jeszcze przed pełnym rozpoczęciem obowiązków kontrolnych, ponieważ pozwala to ograniczyć ryzyko operacyjne oraz koszty wdrożenia w późniejszym okresie.
Kancelaria Prawna Viggen w odpowiedzi na rosnące wymagania regulacyjne związane z NIS2, DORA, RODO oraz AI Act nawiązała strategiczne partnerstwo z Polskim Instytutem AI. Dzięki połączeniu wieloletniego doświadczenia prawnego w obsłudze sektora TSL z zaawansowanymi kompetencjami inżynieryjnymi i technologicznymi oferujemy przedsiębiorcom kompleksowe wsparcie w obszarze cyberbezpieczeństwa, zgodności regulacyjnej oraz bezpiecznego wdrażania sztucznej inteligencji. Nasze wspólne audyty prawno-inżynieryjne umożliwiają identyfikację ryzyk związanych z AI, ochroną danych, bezpieczeństwem infrastruktury IT oraz wymogami nowych regulacji unijnych. Zapraszamy do współpracy firmy, które chcą rozwijać nowoczesne, bezpieczne i odporne organizacje przygotowane na wyzwania cyfrowej gospodarki.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Monika Bednarz
Radca Prawny- p.o. kierownika działu procesowego
Kancelaria Prawna Viggen sp.j.
