Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 lipca 2026 r. (III OSK 750/26) zwrócił uwagę na istotną zasadę dotyczącą wszczynania postępowań administracyjnych. Organ nie może samodzielnie nadać pismu strony charakteru wniosku o wszczęcie postępowania, jeżeli z jego treści wynika inna intencja autora.
Sprawa dotyczyła funkcjonariusza Policji, który po zakończeniu służby skierował do organu przedsądowe wezwanie do zapłaty wyrównania należnych mu świadczeń. Organ potraktował pismo jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, wszczął postępowanie, a następnie wydał decyzję odmawiającą wypłaty świadczeń.
NSA uznał jednak takie działanie za nieprawidłowe. Sąd wskazał, że o charakterze pisma powinna decydować rzeczywista treść i wola strony, a nie jednostronna interpretacja dokonana przez organ.
W analizowanym przypadku tytuł pisma – „wezwanie do zapłaty” – jego treść oraz wyznaczenie 14-dniowego terminu na odpowiedź wskazywały, że autor zamierzał dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej. Organ nie był więc uprawniony do przekształcenia takiego pisma w żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego.
NSA podkreślił również, że późniejsze zachowanie strony, w tym wniesienie odwołania od decyzji, nie może wstecznie uzupełnić braku wymaganego wniosku inicjującego postępowanie. Nie można więc uznać, że późniejsze działania strony potwierdzają wolę wszczęcia postępowania, której pierwotnie nie wyraziła.
Co powinien zrobić organ, gdy treść pisma budzi wątpliwości? Zdaniem NSA powinien zwrócić się do strony o sprecyzowanie żądania. Takie działanie wynika m.in. z zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej oraz obowiązku należytego informowania strony.
W praktyce oznacza to, że organ powinien dążyć do ustalenia rzeczywistej woli strony, a nie zastępować jej własną interpretacją.
NSA uznał, że w opisanej sprawie wszczęcie postępowania bez wymaganego wniosku stanowiło rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a wydane decyzje były dotknięte wadą nieważności.
Wyrok III OSK 750/26 ma istotne znaczenie praktyczne. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe sformułowanie pisma kierowanego do organu oraz właściwe odczytanie intencji jego autora. Niewłaściwa kwalifikacja pisma, wybór nieodpowiedniego trybu czy błędna interpretacja żądania mogą prowadzić do poważnych konsekwencji procesowych.
Dlatego w sprawach administracyjnych warto zadbać o właściwą ocenę sytuacji i prawidłowe sformułowanie żądania już na początku sprawy. Profesjonalna pomoc prawna może mieć znaczenie nie tylko na etapie postępowania, ale przede wszystkim przed wykonaniem pierwszego kroku procesowego.
Od 26 lat działamy na rynku usług prawnych, pomagając Klientom w sprawach wymagających wiedzy, doświadczenia i konsekwencji w działaniu. Przez lata zbudowaliśmy pozycję lidera w swojej dziedzinie, opierając ją na profesjonalizmie, rzetelności i indywidualnym podejściu do każdej sprawy.
Jeżeli potrzebują Państwo profesjonalnego wsparcia w sprawach administracyjnych, postępowaniach przed organami lub sądami administracyjnymi albo chcą zweryfikować, czy podjęte dotychczas działania procesowe były prawidłowe – zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem.
Aby być na bieżąco z najważniejszymi zmianami w prawie i aktualnym orzecznictwem, obserwuj nasze profile w mediach społecznościowych. Dzielimy się tam najnowszymi informacjami prawnymi, praktycznymi wskazówkami oraz komentarzami do istotnych orzeczeń.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Monika Bednarz
Radca Prawny- p.o. kierownika działu procesowego
