O wdrażaniu Dyrektywy platformowej w Polsce dyskutowaliśmy jeszcze zanim jej przepisy zaczną w pełni oddziaływać na krajowy rynek pracy. W czerwcu i lipcu 2026 r. reprezentowaliśmy wyniki badań naukowych dotyczących pracy platformowej, zarządzania algorytmicznego i wyzwań związanych z implementacją Dyrektywy 2024/2831 jako paneliści podczas międzynarodowych konferencji m.in. w Madrycie, Pradze czy Bordeaux.
Dziś te zagadnienia przestają być wyłącznie przedmiotem debaty naukowej. Wchodzą w najbardziej praktyczną fazę. 6 sierpnia 2026 r. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej skierowało do konsultacji publicznych projekt ustawy o wykonywaniu pracy za pośrednictwem cyfrowych platform pracy, który ma wdrożyć do polskiego porządku prawnego unijną Dyrektywę 2024/2831 w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform. Projekt został 4 sierpnia 2026 r., pozytywnie oceniony przez Zespół do spraw Programowania Prac Rządu i wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Teraz rozpoczyna się etap konsultacji publicznych, uzgodnień i opiniowania. Termin implementacji Dyrektywy upływa natomiast 2 grudnia 2026 r. Polska ma więc stosunkowo niewiele czasu na przeprowadzenie całego procesu legislacyjnego.
Co zmieni polska ustawa o pracy platformowej?
Projektowane przepisy mogą istotnie zmienić sposób funkcjonowania przedsiębiorstw wykorzystujących cyfrowe platformy do organizacji pracy. Nie chodzi przy tym wyłącznie o klasyczne aplikacje przewozowe czy dostawcze. Regulacja dotyczy szerszego zjawiska organizowania pracy za pośrednictwem technologii, w którym aplikacja lub platforma może wpływać na sposób wykonywania zadań, ustalanie wynagrodzenia, ocenę wykonawcy, dostęp do kolejnych zleceń czy nawet możliwość dalszego wykonywania pracy.
Jednym z najważniejszych elementów projektu jest wprowadzenie wzruszalnego domniemania istnienia stosunku pracy. Rozwiązanie to będzie miało szczególne znaczenie dla osób, które formalnie wykonują pracę na podstawie umów cywilnoprawnych albo w ramach działalności gospodarczej. O charakterze relacji nie będzie decydowała wyłącznie nazwa zawartej umowy. Znaczenie będzie miał rzeczywisty sposób wykonywania pracy, w tym przede wszystkim to, czy platforma sprawuje nad osobą wykonującą pracę kierownictwo i kontrolę. Jeżeli zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na taki sposób organizacji pracy, powstanie domniemanie stosunku pracy, które platforma będzie mogła próbować obalić.
To rozwiązanie może mieć bardzo istotne konsekwencje dla modeli B2B i współpracy cywilnoprawnej. W praktyce analizie będą podlegały takie elementy jak sposób przydzielania zadań, możliwość ich odmowy, sposób ustalania wynagrodzenia, możliwość wyboru czasu wykonywania pracy, system ocen i rankingów, bonusy, sankcje, ograniczenie dostępu do zleceń, zawieszenie lub blokada konta, sposób przekazywania instrukcji, monitoring oraz wykorzystanie danych dotyczących osoby wykonującej pracę. W konsekwencji przedsiębiorca będzie musiał być przygotowany nie tylko do przedstawienia treści zawartej umowy, ale przede wszystkim do wykazania, jak współpraca rzeczywiście wyglądała w praktyce.
Algorytmiczny nadzór nad pracą pod lupą
Drugim fundamentalnym elementem projektowanych regulacji jest zarządzanie algorytmiczne. To właśnie ten obszar może okazać się jednym z największych wyzwań dla przedsiębiorców, ponieważ tradycyjne pojęcia kierownictwa i kontroli coraz częściej są realizowane nie przez bezpośrednie polecenie przełożonego, lecz przez system informatyczny. Projektowane przepisy nie oznaczają obowiązku ujawniania kodu źródłowego platformy. Chodzi natomiast o zapewnienie większej przejrzystości tego, w jaki sposób systemy automatycznego monitorowania i podejmowania decyzji wpływają na sytuację osoby wykonującej pracę. Platforma będzie musiała wiedzieć, jakie systemy automatyczne wykorzystuje, jakie dane są przez nie przetwarzane, jakie parametry wpływają na podejmowane decyzje oraz czy system podejmuje decyzję samodzielnie, czy jedynie przedstawia rekomendację człowiekowi.
Szczególnego znaczenia nabiera tutaj zasada human oversight, czyli rzeczywistego nadzoru człowieka. Decyzje mające istotny wpływ na sytuację osoby wykonującej pracę nie powinny pozostawać wyłącznie w rękach systemu automatycznego. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których osoba traci dostęp do platformy, zostaje zawieszona albo dochodzi do zakończenia współpracy. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność przeanalizowania stosowanych systemów IT. Nie wystarczy bowiem formalne wskazanie, że „człowiek nadzoruje algorytm”. Istotne będzie to, czy człowiek rzeczywiście może zweryfikować decyzję systemu, zakwestionować ją i skutecznie zmienić.
Nowe obowiązki wobec Państwowej Inspekcji Pracy
Projekt przewiduje również istotne obowiązki informacyjne wobec Państwowej Inspekcji Pracy. Platformy będą zobowiązane do przekazywania określonych informacji dotyczących osób wykonujących pracę za ich pośrednictwem. Jednym z projektowanych rozwiązań jest obowiązek przekazania informacji o zatrudnieniu osoby wykonującej pracę za pośrednictwem platformy przed dopuszczeniem jej do wykonywania pracy. Przewidziano również cykliczne raportowanie określonych danych dotyczących osób współpracujących z platformą, w tym informacji o ich liczbie oraz rodzaju zawartych umów. W praktyce oznacza to, że platformy będą musiały stworzyć odpowiednie procedury jeszcze przed dopuszczeniem wykonawcy do pracy. Obowiązki te nie będą dotyczyły wyłącznie działów prawnych czy HR. Ich prawidłowa realizacja będzie wymagała współpracy działów operacyjnych, IT, compliance oraz osób odpowiedzialnych za ochronę danych osobowych.
Znaczenie tych zmian trzeba również analizować w kontekście reformy Państwowej Inspekcji Pracy, która weszła w życie 8 lipca 2026 r. Nowe rozwiązania zwiększyły możliwości Inspekcji w zakresie reagowania na nieprawidłowe stosowanie umów cywilnoprawnych. Projekt ustawy platformowej przewiduje natomiast dalsze zaangażowanie PIP w kontrolę prawidłowości zatrudnienia osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform. W określonych sytuacjach projekt zakłada możliwość wydania przez okręgowego inspektora pracy decyzji administracyjnej ustalającej istnienie stosunku pracy, z możliwością odwołania do sądu. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność przygotowania się na nowe otoczenie kontrolne, w którym prawidłowa dokumentacja i możliwość wykazania rzeczywistego sposobu organizacji pracy będą miały jeszcze większe znaczenie.
Dyrektywa łączy prawo pracy z ochroną danych
Praca platformowa znajduje się na styku kilku dziedzin prawa. Obok prawa pracy i prawa cywilnego coraz większe znaczenie ma ochrona danych osobowych. Projektowane regulacje dotyczą również przetwarzania danych wykorzystywanych przez systemy automatycznego monitorowania i podejmowania decyzji. Istotne będzie zatem nie tylko to, jakie dane platforma zbiera, ale również w jakim celu je wykorzystuje, jakie informacje wpływają na decyzje algorytmiczne, jak długo dane są przechowywane i czy osoba wykonująca pracę może uzyskać informacje dotyczące ich wykorzystania. Wdrożenie Dyrektywy nie może więc być traktowane wyłącznie jako projekt z zakresu prawa pracy. W wielu przedsiębiorstwach będzie wymagało jednoczesnego zaangażowania osób odpowiedzialnych za RODO, bezpieczeństwo informacji, systemy IT i compliance technologiczne. Co istotne, część regulacji dotyczących zarządzania algorytmicznego i ochrony danych będzie miała znaczenie również dla osób, które formalnie nie są pracownikami. Sam fakt zawarcia umowy B2B nie będzie zatem automatycznie oznaczał braku obowiązków wynikających z nowych regulacji.
Co w przypadku pośrednika?
Istotnym zagadnieniem pozostają również modele, w których platforma korzysta z pośredników. W praktyce platforma może nie zawierać bezpośredniej umowy z kierowcą czy kurierem, lecz korzystać z partnera flotowego, operatora lub innego podmiotu organizującego wykonawców. Projektowane przepisy przewidują rozwiązania dotyczące ochrony osób wykonujących pracę za pośrednictwem pośrednika oraz odpowiedzialności związanej z niewypełnieniem określonych obowiązków. Samo przeniesienie relacji kontraktowej na pośrednika nie powinno więc być traktowane jako automatyczne wyłączenie ryzyka po stronie platformy. W praktyce konieczna będzie analiza całego modelu: platformy, pośrednika oraz osoby wykonującej pracę. Szczególnie ważne będzie ustalenie, kto faktycznie organizuje pracę, kto ustala zasady wykonywania zleceń, kto kontroluje wykonawcę, kto ustala wynagrodzenie i kto podejmuje decyzje dotyczące dostępu do pracy.
Dlaczego zajmujemy się tym tematem już od miesięcy?
Obecny etap legislacyjny jest dla mnie kolejnym etapem pracy, którą prowadzę od wielu miesięcy. Tematyka pracy platformowej, zarządzania algorytmicznego oraz wpływu sztucznej inteligencji na stosunki zatrudnienia jest przedmiotem prowadzonych przeze mnie badań oraz międzynarodowej działalności naukowej. W czerwcu 2026 r. miałam możliwość zaprezentowania wyników tych badań podczas międzynarodowej konferencji na Universidad Carlos III de Madrid, poświęconej pracy platformowej, cyfryzacji i sztucznej inteligencji. Wspólnie z prof. dr. Mariuszem Miąsko oraz prof. UKEN dr hab. Łucją Kobroń-Gąsiorowską przedstawiliśmy wyniki badań dotyczących m.in. wyzwań związanych z transpozycją Dyrektywy platformowej i AI Act.
Link do opisu wydarzenia:
Następnie, 30 czerwca 2026 r., uczestniczyłam w międzynarodowej konferencji na University of New York in Prague, poświęconej transformacji pracy platformowej i zmieniającemu się rynkowi pracy. Wspólnie z prof. UKEN dr hab. Łucją Kobroń-Gąsiorowską prezentowałyśmy zagadnienia związane z zarządzaniem algorytmicznym, regulacją pracy platformowej, ochroną socjalną i nierównościami na europejskim rynku pracy.
Link do opisu wydarzenia:
Kolejno 6 lipca 2026 r. byłam zaszczycona gościć wspólnie z prof. UKEN dr hab. Łucją Kobroń Gąsiorowską także jako panelistka na międzynarodowej konferencji naukowej na Uniwersytecie w Bordeaux pod hasłem „Sources of Labour Law in a Context of Transitions and Crises”. Zaprezentowałyśmy wyniki wielomiesięcznych badań prowadzonych w ramach projektu: „The Future of Labor Law and Mobile Work – Transformation of the Sources of Labor Law in a Multi-Level Regulatory Order”.
Link do opisu wydarzenia:
Udział w tych wydarzeniach pozwala mi spojrzeć na polski proces implementacji nie tylko z perspektywy krajowego projektu ustawy, ale również przez pryzmat europejskiej debaty dotyczącej przyszłości pracy platformowej. W wielu państwach członkowskich pojawiają się bowiem podobne pytania: gdzie przebiega granica pomiędzy samozatrudnieniem a stosunkiem pracy, jak oceniać podporządkowanie, gdy polecenia są przekazywane za pośrednictwem aplikacji, kto odpowiada za decyzję podjętą przez algorytm i jak zapewnić realną ochronę osoby wykonującej pracę.
Nauka, praktyka i głos środowiska w procesie legislacyjnym
Nasze zaangażowanie w temat pracy platformowej nie ogranicza się jednak do działalności naukowej i udziału w międzynarodowych konferencjach. Jako Dyrektor Kancelarii Prawnej Viggen na co dzień obserwuję problemy, z którymi mierzą się przedsiębiorcy oraz osoby wykonujące pracę w zmieniającym się otoczeniu prawnym. Równolegle angażuję się w działalność społeczną, w ramach której staramy się wskazywać ustawodawcy rzeczywiste problemy i potrzeby rynku pracy. Stowarzyszenie „Najlepsza Droga”, z którym współpracuję, również uczestniczy w procesie konsultacyjnym jako strona społeczna, przedstawiając uwagi i postulaty dotyczące projektowanych rozwiązań.
Uważam, że właśnie połączenie badań naukowych, praktyki przedsiębiorców, doświadczenia prawników oraz głosu środowiska społecznego jest szczególnie potrzebne przy tworzeniu regulacji dotyczących pracy platformowej. Nie jest to bowiem wyłącznie regulacja dotycząca osób wykonujących pracę. Będzie wpływała również na modele prowadzenia działalności gospodarczej, sposób organizacji pracy, wykorzystanie nowych technologii oraz zakres odpowiedzialności przedsiębiorców. Dlatego etap konsultacji publicznych jest tak istotny. To właśnie teraz istnieje możliwość zgłaszania konkretnych uwag do proponowanych rozwiązań i wskazywania problemów, które mogą pojawić się dopiero na etapie ich praktycznego stosowania.
Co przedsiębiorcy powinni zrobić już teraz?
Choć ustawa nie została jeszcze uchwalona, nie rekomenduję przedsiębiorcom czekania z przygotowaniami do momentu zakończenia całego procesu legislacyjnego. Już teraz warto sprawdzić, czy sposób wykonywania pracy rzeczywiście odpowiada treści zawartych umów B2B lub umów cywilnoprawnych. Konieczne jest również przeanalizowanie tego, kto faktycznie kontroluje sposób wykonywania pracy, jakie decyzje podejmuje algorytm, które decyzje są przez niego jedynie rekomendowane oraz czy człowiek może rzeczywiście zmienić decyzję systemu. Warto przyjrzeć się również systemom ocen, rankingów, bonusów, blokad i ograniczeń dostępu do zleceń. Mechanizmy te mogą mieć znaczenie nie tylko biznesowe, ale również prawne, jeżeli w praktyce wpływają na sposób organizacji i kontroli pracy. Równie istotne jest przeanalizowanie relacji z pośrednikami oraz przygotowanie odpowiedniej dokumentacji. W przypadku kontroli czy sporu znaczenie może mieć bowiem nie tylko sama umowa, ale również regulaminy, instrukcje, komunikacja z wykonawcami, historia zleceń, zasady funkcjonowania systemów ocen czy procedury związane z blokowaniem kont.
Polska wchodzi w decydującą fazę
Skierowanie projektu ustawy do konsultacji publicznych oznacza, że Polska weszła w decydującą fazę implementacji Dyrektywy platformowej. Przed projektem znajdują się jeszcze konsultacje, uzgodnienia, opiniowanie, dalsze prace rządowe oraz procedura parlamentarna. Jednocześnie termin wynikający z Dyrektywy pozostaje niezmienny, czyli 2 grudnia 2026 r. Najbliższe miesiące będą więc kluczowe zarówno dla ustawodawcy, jak i dla przedsiębiorców.
Dla mnie jest to kolejny etap pracy rozpoczętej wiele miesięcy temu pracy badawczej, eksperckiej i społecznej, której celem jest nie tylko obserwowanie zmian, ale również uczestniczenie w dyskusji nad tym, jak te zmiany powinny zostać ukształtowane, aby odpowiadały zarówno standardom ochrony osób wykonujących pracę, jak i rzeczywistym warunkom funkcjonowania przedsiębiorstw. Dyrektywa platformowa nie jest bowiem wyłącznie pytaniem o to, czy kierowca albo kurier jest pracownikiem. To pytanie o przyszłość organizacji pracy i o to, kto faktycznie kieruje pracą, kiedy coraz większą część decyzji przejmuje algorytm. Polski ustawodawca właśnie rozpoczyna etap, w którym odpowiedzi na te pytania będą musiały zostać przełożone na konkretne przepisy.
Stan prac legislacyjnych: 10 sierpnia 2026 r.
Projektowane rozwiązania mogą ulec zmianie w toku konsultacji publicznych, uzgodnień i dalszych prac legislacyjnych. Artykuł przedstawia stan procesu implementacji Dyrektywy (UE) 2024/2831 na dzień publikacji.
Kancelaria Prawna Viggen wspiera przedsiębiorców w przygotowaniu do wdrożenia Dyrektywy platformowej oraz projektowanych polskich regulacji dotyczących wykonywania pracy za pośrednictwem cyfrowych platform. Oferujemy kompleksowe doradztwo obejmujące audyt modeli współpracy z osobami wykonującymi pracę za pośrednictwem platform, analizę ryzyka zakwalifikowania relacji jako stosunku pracy, ocenę sposobu organizacji i kontroli pracy, analizę systemów zarządzania algorytmicznego oraz przygotowanie przedsiębiorstwa do nowych obowiązków wobec Państwowej Inspekcji Pracy.
W ramach wsparcia analizujemy również relacje pomiędzy platformą a pośrednikami, zasady funkcjonowania systemów ocen, rankingów, bonusów i blokad, a także kwestie związane z przetwarzaniem danych osobowych w ramach automatycznego monitorowania i podejmowania decyzji.
Wczesne przygotowanie organizacji pozwala nie tylko ograniczyć ryzyko prawne i regulacyjne, ale również odpowiednio dostosować model biznesowy, procedury oraz rozwiązania technologiczne do nowych wymogów.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Anna Nieć-Mrzygłód – Dyrektor Generalna
