Strona główna Delegowanie Pracowników za Granicę O ile wzrośnie oskładkowanie wynagrodzenia kierowcy we Francji po orzeczeniu TK ws....

O ile wzrośnie oskładkowanie wynagrodzenia kierowcy we Francji po orzeczeniu TK ws. ryczałtów noclegowych?

922
UDOSTĘPNIJ

Autor publikacji: Dr Mariusz Miąsko Prezes Kancelarii Prawnej Viggen sp.j.

 

I. Wstęp

Wnioskując z wręcz niezliczonych telefonów do naszej kancelarii, mogę się domyślać, iż wszyscy pracodawcy branży transportowej, wyczekują informacji, iż można znowu zaliczać nieubruttowione ryczałty noclegowe na poczet płacy minimalnej. Jako współtwórca konstrukcji prawno-ekonomicznych wynagrodzeń kierowców chciałbym, aby nadal bezpiecznie można było zaliczać kierowcom międzynarodowe ryczałty noclegowe na poczet płacy minimalnej pracownika delegowanego do pracy za granicę. Jednym z działów naszej Kancelarii Prawnej Viggen Sp.j. jest Centrum Rozliczeniowe Kierowców i środki z tytułu ryczałtów noclegowych, są nam (naszym Klientom) „potrzebne jak tlen” do wyliczania „taniego” wynagrodzenia kierowców. Jeśli, więc pojawi się bezpieczna możliwość zaliczenia ryczałtów noclegowych na gruncie polskiego prawa pracy to chętnie z niej skorzystamy, ponieważ obecnie odpowiadamy za metodykę wyliczenia wynagrodzenia kilku tysięcy kierowców naszych klientów (czyli znacznie, znacznie więcej niż jakiekolwiek największe polskie przedsiębiorstwo transportowe).

Niestety, obecnie w wyniku orzeczenia TK, który orzekła o niekonstytucyjności art. 21a UoCzPK, wróciliśmy do sytuacji sprzed 2010 roku, gdy urzędy i sądy uważały, iż kierowca nie przebywa w podróży służbowej w zakresie ryczałtów noclegowych i brak „łącznika” pomiędzy uregulowaniami UoCzPK i rozporządzeniem MPiPS z 2013r., a więc ewentualna wypłata świadczeń z tym związanych, podlega oskładkowaniu. Nieco ściślej rzecz ujmując, uznanie niekonstytucyjności art. 21a UoCzpK powoduje, że brak jest jakiejkolwiek podstawy do wypłaty ryczałtów noclegowych na zasadach określonych w rozporządzeniu MPiPS z 2013 r. W szczególności nie sposób określić, jakie wartości ryczałtów noclegowych miałyby podlegać oskładkowaniu, a które byłyby z niego zwolnione. Brak bowiem aktualnie powiązania pomiędzy zapisami ustawy o czasie pracy kierowców a rozporządzeniem MPiPS z 2013r. (oczywiście w zakresie ryczałtów noclegowych międzynarodowych).
Problem z oceną dopuszczalności wypłaty przed 2010 rokiem (czyli przed wejściem w życie art. 21a UoCzPK) wynikał z faktu braku jasnej podstawy prawnej dającej pracodawcom możliwość zaliczenia zarówno diet, jak i ryczałtów noclegowych w kwotach i na zasadach wynikających z rozporządzenia MPiPS. Dlatego też świadczenia te stały się przedmiotem oskładkowania przez ZUS i US. Dopiero od 2010 roku, gdy w życie wszedł art. 21a UoCzPK, z którego wprost wynika, że: „kierowcy (przebywającemu-przyp.) w podróży służbowej, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalone na zasadach określonych w przepisach art. 77 zn.5 § 3-5 ustawy (…) Kodeks Pracy”. Dopiero, więc od 2010 r. w UoCzPK ustawodawca wprost wyartykułował, że „kierowcy w podróży służbowej, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego”. Do tej pory nie było jasne dla ZUS i US, czy kierowcy w ogóle przysługuje zwrot kosztów z tytułu podróży służbowej, w jakich kwotach oraz na jakich zasadach miałyby być one wypłacane – co było źródłem decyzji administracyjnych ZUS i US dotyczące domiaru oskładkowania. TLP złożyło skargę do TK o uznanie za niekonstytucyjny w szczególności art. 21a UoCzPK w związku z (UWAGA) art. 77 zn. 5 § 2,3 i 5 KP (i w związku z § 16 ust. 1,2,4 rop. MPiPS z 2013r). TK przychylił się do tej części skargi i uznał za niekonstytucyjny art. 21a UoCzPK w związku z art. 77 zn. 5 § 2,3 i 5 KP.
Co mówi § 3 art. 77 zn.5 KP? Mówi on, że pracodawca jeśli uzna za stosowne, może określić „warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej (ryczałtów noclegowych-przyp.) (…) w umowie o pracę (…) lub (…) regulaminie wynagradzania”. Oznacza to a contrario, że skoro uznano przedmiotowe uregulowanie za niekonstytucyjne, to pracodawca nie może uregulować zasad wypłaty ryczałtów noclegowych w regulaminie wynagradzania, ani w umowie – nawet gdyby chciał wypłacić dobrowolnie to świadczenie (ryczałt noclegowy)!
Dalej TK orzekł, o niekonstytucyjności art. 21a UoCzPK w związku z § 5 art. 77 zn. 5 KP. Przepis ten stanowi, że pracodawca może w regulaminie wynagradzania lub umowie o pracę uregulować różny wymiar ryczałtu noclegowego czyli, że nie zawsze musi to być 25% limitu z rozporządzenia MPiPS z 2013r., lecz może to być wartość niższa niż 25% limitu. Jednak ten przepis także uznano za niekonstytucyjny. Dlatego pracodawcy po przeczeniu TK nie mogą obniżyć wymiaru ryczałtu noclegowego.
Dalej TK opierając się na skardze TLP uznał za niekonstytucyjny art. 21a UoCzPK w związku z § 2 art. 77 zn. 5 KP. Stanowi on, że jeśli pracodawca nie określił w umowie o pracę lub regulaminie pracy jakichś innych zasad i wartości wypłaty ryczałtów noclegowych, to obowiązują zasady wynikające z art. Rozporządzenia MPiPS z 2013r. Oznacza to, że obecnie niekonstytucyjny jest ten przepis, na podstawie którego w ogóle można było wypłacać ryczałty noclegowe na podstawie rozporządzenia MPiPS.
Dlatego też sądy pracy oddalające powództwa kierowców o wypłatę ryczałtów noclegowych, twierdziły dosłownie w każdym znanym mi uzasadnieniu orzeczenia, iż po orzeczeniu TK brak jest podstawy prawnej do wypłaty ryczałtów noclegowych. Należy pójść jeszcze dalej we wnioskowaniu. Brak jest w ogóle podstawy prawnej do wypłaty ryczałtów noclegowych, nawet dobrowolnie za pośrednictwem zapisów w regulaminie wynagradzania lub w umowie o pracę. Jest tak dlatego, że za niekonstytucyjne zostały uznane między innymi te przepisy KP (art. 77 zn.5 § 2), które dawały pracodawcy możliwość zarówno wypłaty ryczałtów na podstawie rozporządzenia, jak i możliwość wypłaty ryczałtów na podstawie zapisów w umowie lub regulaminie pracy (art. 77 zn.5 § 3 i 5 KP).
Nie ma, więc żadnej prawnej możliwości uregulowania zasad wypłaty ryczałtów noclegowych i wartości tych ryczałtów ani w umowie, ani w regulaminie, ani w układzie zbiorowym pracy.
Dlaczego tak się stało?
Ponieważ TLP złożyło skargę kasacyjną, w której zawnioskowało o dokładnie takie orzeczenie (!) Można to sprawdzić – stanowi o tym pkt. 1) skargi, w którym skarżący wnioskuje o zbadanie zgodności z Konstytucją RP art. 21a UoCzPK z art. 77 zn. 5 § 2,3 i 5 KP (!) Mówiąc inaczej, skarżący zawnioskował o uznanie niekonstytucyjności tych przepisów, w oparciu o które można było dobrowolnie dotychczas wypłacić ryczałty noclegowe na podstawie:
– zapisów w umowie o pracę,
– zapisów w regulaminie pracy,
– zapisów w układzie zbiorowym pracy,
– lub obligatoryjnie wypłacać ryczałty wprost na podstawie rozporządzenia MPiPS z 2013r.
Nie wiem czy trzeba to komentować?!
Dodatkowo, po zapoznaniu się z treścią uzasadnienia orzeczenia TK, można odnieść przekonanie, że TK wyraża pogląd, iż kierowcy być może w ogóle nie przebywają w podróży służbowej w zakresie międzynarodowych ryczałtów noclegowych. TK wyraził w uzasadnieniu orzeczenia stanowisko, iż zgadza się w poglądem prezentowanym przez SN, iż kierowcy w ogóle, co do zasady nie przebywają w typowej podróży służbowej. Faktycznie, prawdą jest, że już wcześniej SN wyraził pogląd, iż w ramach typowej podróży służbowej nie może zawierać się „stałe pokonywanie przestrzeni w związku z wykonywaniem pracowniczych czynności prowadzenia różnych środków komunikacji”.6 Podobne stanowisko zajmowali niestety niektórzy przedstawiciele doktryny prawa pracy. Można odwołać się do opinii P. Prusinowskiego,7 który zajął stanowisko spójne z całą ówczesną doktryną, iż co do zasady: „pracownicy mobilni, w okresie wykonywania zwykłych obowiązków, nie przebywają w podróży służbowej”. Właśnie z uwagi na takie niekorzystne interpretacje Sądu Najwyższego i przedstawicieli doktryny prawa pracy, powołany do życia został w 2010 roku art. 21a UoCzPK, nie pozostawiający wątpliwości, że kierowcy podczas realizacji prowadzenia pojazdu realizują jednocześnie podróż służbową.
Na stronie 62 i 63 uzasadnienia orzeczenia, TK powołał się na wcześniejsze orzeczenie TK stanowiące, że jeśli dany pogląd utrwalił się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, to należy przyjąć iż: „przepisy (…) mają taką treść, jakiej nabrały w drodze utrwalonej praktyki ich stosowania przez SN (zob. wyrok TK z 27 października 2010r. w sprawie K 10/08)”. Jest to bardzo ważna konstatacja, ponieważ TK odwołuje się w uzasadnieniu wyroku stale do trzech orzeczeń Sądu Najwyższego z 1998, 2008 i 2013r., w których SN stale powtarza, iż kierowca, co do zasady nie pozostaje w podróży służbowej. Ma to istotne znaczenie, ponieważ jeśliby iść za sposobem myślenia zaprezentowanym przez TK w uzasadnieniu orzeczenia, to by znaczyło, iż kierowcy, zdaniem TK w wyniku orzecznictwa SN, w ogóle nie są w podróży służbowej w zakresie ryczałtów noclegowych. Oznaczałoby to, że nie można im wypłacać ryczałtów noclegowych jako świadczeń zwolnionych z oskładkowania, ponieważ ze zwolnienia takiego korzystają wyłącznie świadczenia z tytułu podróży służbowych.   
Z przywołanych powyżej powodów, podważanie konstytucyjności tego kluczowego dla pracodawców przepisu (art. 21a UoCzpK w związku z art. 77 zn.5 §2,3 i 5 KP), było najoględniej mówiąc nierozsądne.
Nadmienię, że nie ma uzasadnienia powoływanie się na decyzje administracyjne ZUS odnoszące się do monterów mobilnych (np. ZUS Oddział w Lublinie w decyzji wydanej 29 listopada 2016 r. sygn.: WPI/200000/43/1274/2016), ponieważ branża transportowa posiada własne lex specialisustawodawstwo i „własne” orzecznictwo Sądu Najwyższego i TK. Ponadto decyzja ZUS została wydana przed ogłoszeniem przez TK uzasadnienia orzeczenia, co ma kluczowe znaczenie, ponieważ w uzasadnieniu TK bardzo wyraźnie zaznaczył, iż co do zasady, nie wyobraża sobie, aby kierowcy, którzy nie wykonują typowej podróży służbowej mieli, w trakcie realizacji zadania transportowego, przebywać w podróży służbowej.

Z powodów wskazanych powyżej, w mojej ocenie nie ma możliwości „wprowadzić” ryczałtów noclegowych do wynagrodzenia poprzez Regulamin Wynagrodzenia – nad czym ubolewam. Zagadnienie to wyjaśniłem w poprzedniej publikacji1. Znając obowiązujące w tej materii przepisy oraz treść uzasadnienia orzeczenia TK w kontekście treści uzasadnień orzeczeń SN, na które powołał się TK i mając znajomość sposobu rozumowania polskich sądów i urzędów – n i e j e s t e m w stanie wziąć o d p o w i e d z i a l n o ś c i za skutki zaliczenia ryczałtów noclegowych na poczet płacy minimalnej pracownika delegowanego. Dlatego rekomenduję bezpieczne niezaliczanie ich w skład płacy minimalnej pracowników delegowanych. Ważne jest, więc ustalenie, o ile wzrośnie koszt oskładkowania wynagrodzenia we Francji, jeśli nie zaliczymy w jego „obrys” świadczeń z tytułu ryczałtów noclegowych.

II. Co myślą księgowi i kadrowe w firmach transportowych?

W ciągu ostatnich tygodni odbyłem niezliczoną dosłownie ilość rozmów z księgowymi firm transportowych od takich, które zatrudniają kilku kierowców poprzez takie, które zatrudniają 100 kierowców do takich, które zatrudniają ponad 500 kierowców. Zaskakujące jest, że dosłownie wszyscy księgowi trzeźwo patrzą na sytuację i mówią, iż po usunięciu ze stanu prawnego art. 21a UoCzpKP w zakresie wypłaty międzynarodowych ryczałtów noclegowych, wróciliśmy do stanu prawnego sprzed 2010 roku i nie ma żadnej gwarancji, że poszczególne ZUS i US nie będą domagały się oskładkowania – tak samo jak już to miało miejsce przed 2010 rokiem. Trzeźwość oceny księgowych i kadrowych jest zadziwiająco budująca – być może dlatego, że są to Ci ludzie, którzy finalnie będą musieli ponieść odpowiedzialność za błędne decyzje i to oni, a nie jakiś teoretyk/komentator, będą obarczani skutkami ewentualnego oskładkowania ryczałtów noclegowych – jako świadczeń nienależnych. Taka sytuacja już miała miejsce w historii i nikt nie zagwarantuje przewoźnikom, że po uznaniu niekonstytucyjności art. 21a UoCzPK w zakresie ryczałtów noclegowych, znowu się nie powtórzy, bo jeśli nawet urzędnik ZUS i US nie wpadnie na pomysł oskładkowania tych świadczeń, to na taki pomysł wpadną zapewne sami kierowcy i reprezentujące ich kancelarie – powołując się na orzeczenie TK. Tak więc księgowi i kadrowcy firm transportowych, pamiętając historie domiarów oskładkowania sięgających nawet 8 mln zł2, bardzo mądrze zachowują się w sposób bardzo ostrożny i słusznie nie chcą komponować płacy minimalnej pracowników delegowanych z ryczałtów noclegowych. Jeśli ktoś nadal chce wypłacać ryczałty noclegowe wbrew orzeczeniu TK i orzeczeniom sądów pracy (oddalających powództwa kierowców właśnie na podstawie tegoż orzeczenia TK), to może to czynić na własne ryzyko i odpowiedzialnośćbyleby znał to ryzyko.

III. Ryzyko związane z wypłacaniem ryczałtów noclegowych

Postawię tezę, że podstawowym ryzykiem wiążącym się z wypłatą po orzeczeniu TK ryczałtów noclegowych, jest potencjalna konieczność ich oskładkowania (ZUS US), jako świadczeń formalnie nienależnych. W internecie wyrażane są opinie, iż nadal można wypłacać ryczałty noclegowe przez albo teoretyków, ludzi bez wykształcenia prawniczego oraz przez osoby niepamiętające historii zagadnień związanych z ryczałtami noclegowymi. Jeszcze raz zaznaczę, iż jako Prezes firmy prawniczej, specjalizującej się w rozliczeniach wynagrodzeń kierowców, osobiście bardzo chciałbym móc nadal bezpiecznie zaliczyć ryczałty noclegowe na poczet płacy minimalnej pracowników delegowanych. W tym miejscu jednak zalecałbym daleko idącą ostrożność względem opinii rzekomych ekspertów, którzy ani nigdy nikogo nie rozliczali i są co najwyżej teoretykami w tej materii, ani nigdy nie musieli prowadzić postępowania sądowego i bronić przewoźników i są także w tym zakresie teoretykami, a przede wszystkim są nieobiektywni, jako współautorzy obecnego zamieszania po orzeczeniu TK. Ci komentatorzy nie będą musieli wziąć finalnie na siebie odpowiedzialności za konkretne skutki konkretnych wyliczeń wynagrodzenia(!) Jeśli dla przykładu KPV tworzy daną konstrukcję prawno – ekonomiczną to bierzemy za nią odpowiedzialność – np.: na tę okoliczność jesteśmy odpowiednio ubezpieczeni. Natomiast nikt odpowiedzialny, po orzeczeniu TK, które de facto „wraca” nas do stanu prawnego sprzed 2010 roku, gdy kierowcy nie przebywali w podróży służbowej, nie weźmie teraz na siebie odpowiedzialności za wypłatę ryczałtów noclegowych, skoro sądy pracy, twierdzą po orzeczeniu TK, iż są to świadczenia nienależne.

Generalnie najróżniejsze teorie można sobie tworzyć, ale trzeba jeszcze to obronić przed organami kontrolnymi i w sądach pracy. Jestem optymistą, ale jestem także realistą. Napisać „hura optymistyczne” opinie, że niby nic się nie stało po orzeczeniu TK, każdy potrafi, lecz gdy przychodzi do policzenia matematycznie konkretnych wartości wynagrodzenia za konkretny miesiąc i wzięcia za to o d p o w i e d z i a l n o ś c i – to już jakoś odważnych brak i wszyscy chwytają za telefon i pytają – co zaliczyć na poczet płacy minimalnej pracowników delegowanych!?

Gdyby istniał choć cień gwarancji, że ryczałty za nocleg nadal można zaliczyć w formie zwolnionej z oskładkowania to, (jako osoba zarządzająca centrum rozliczeniowym wynagrodzeń kierowców), pierwszy, natychmiast po orzeczeniu TK, wyraziłbym taki pogląd. Niestety, im dłużej analizuję orzeczenie TK i im więcej czasu zastanawiam się nad tą sprawą, tym niestety więcej argumentów znajduję przeciw takiej możliwości – co stwierdzam z przykrością, ponieważ orzeczenie TK burzy nam całą misternie „utkaną” konstrukcję prawno-ekonomiczną składników „taniego” wynagrodzenia.

IV. Tak na zdrowy rozsądek…

– Kto odpowiedzialny, rozliczając wynagrodzenie kierowców za styczeń 2017 r., zaliczy na poczet płacy minimalnej kierowców ryczałty noclegowe wiedząc, że TK ocenił, iż jedyny przepis (art. 21a UoCzPK), pozwalający wypłacać ryczałty na zasadach określonych w rozporządzeniu MPiPS, został uznany za niekonstytucyjny?!

– Kto poważny pozwoli sobie na zaliczenie ryczałtów noclegowych na poczet płacy minimalnej pracowników delegowanych za granicę pamiętając, że przed 2010 rokiem, gdy nie było jeszcze art. 21a UCzPK, ZUS i US naliczał wielomilionowe domiary, żądając oskładkowania wypłaconych diet i ryczałtów noclegowych!?

– Kto poważny zaliczy ryczałty noclegowe w poczet płacy minimalnej wiedząc, że TK podzielił w uzasadnieniu orzeczenia pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym, co do zasady kierowcy w ogóle nie są w typowej podróży służbowej? Jak wiadomo żadnej innej podróży służbowej niż „typowa” nie przewidują przepisy polskiego Kodeksu Pracy!

– Kto odpowiedzialny powie, że nic się nie stało, skoro polskie sądy pracy w uzasadnieniach oddalonych roszczeń kierowców twierdzą, że podstawą oddalenia powództwa ryczałtowego jest brak po orzeczeniu TK podstawy prawnej do zasądzenia wypłaty ryczałtów noclegowych (np. str. 12 uzasadnienia wyroku o sygn IV P 65/15). Sąd uzasadnił, iż – cytuję: przepisy uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, stanowiły podstawę roszczenia powoda o ryczałty za noclegi w niniejszej sprawie”. Wiadomo, że są to dokładnie te same przepisy, na podstawie których można było wypłacić ryczałty noclegowebo niemalże każdy pozew opierał się na treści art. 21a UoCzPK, w kontekście art. 77 zn. 5 KP i § 9 i § 16 rozporządzeń MPiPS z 2002 i 2013 roku. Takie samo stanowisko zajął Sąd Okręgowy w Gliwicach, sygn. akt VIII Pa 50/16, wyrok z 15.12.2016 r. oraz Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce, sygn. akt V P 2231/15. Teoretyzować to każdy sobie może, a prawda jest taka, że sądy nie wdając się w niuanse uzasadnienia orzeczenia TK, orzekają twierdząc, że po prostu brak przepisów uzasadniających realizację wypłaty ryczałtu noclegowego. Należy zakładać, że tak też będą orzeczenie interpretować urzędnicy, ponieważ taka interpretacja jest najprostsza i najbardziej intuicyjna i na dodatek zgodna z orzecznictwem sądów pracy.

– Jak skutecznie w przyszłości udowadniać (przed sądami pracy, które dziś oddalają roszczenia kierowców uzasadniając, iż przepisy nakazujące wypłatę są niekonstytucyjne), że kierowcy jednak przebywali w podróży służbowej? Przecież jest to niepoważne, ponieważ nie można skutecznie twierdzić, że gdy nam to jest wygodne to kierowca jest w podróży służbowej i ryczałty noclegowe wypłacamy, a gdy chodzi o procesy to jednak ci sami kierowcy nie w podróży służbowej. Niekonstytucyjność przedmiotowych przepisów nie została orzeczona na jakąś okoliczność (np.: na okoliczność procesów), lecz owa niekonstytucyjność została orzeczona obiektywnie erga omnes wobec wszystkich przedsiębiorców, a nie jedynie wobec tych, którzy akurat prowadzą w tej chwili procesy przed sądami pracy.

Zawsze oczywiście można zaniechać rozumowania logicznego i przestać pamiętać jakie stanowisko zajmował ZUS i US przed 2010 rokiem 3 4 5

V. Ryzyko wzrostu kosztu oskładkowania wynagrodzenia za czas pracy na terenie Francji

W poprzedniej publikacji wykazaliśmy, o ile wzrośnie szacunkowo koszt oskładkowania wynagrodzenia na terenie Niemiec http://kancelariaprawnaviggen.pl/o-ile-wzrosna-koszty-wynagrodzenia-firm-transportowych-po-orzeczeniu-tk-ws-ryczaltow-noclegowych/. Interesujące jest więc, o ile wzrośnie koszt oskładkowana wynagrodzenia miesięcznego we Francji? Wzrost sumaryczny podczas pracy kabotażowej w Niemczech i Francji będzie wynikał z proporcji godzin pracy w poszczególnym miesiącu. Każdy może sam sobie policzyć jaki będzie, więc sumaryczny koszt przy interesujących go limitach pracy w Niemczech i we Francji, o ile tylko będziemy mieli jasno zdefiniowany wzrost kosztu we Francji. Wartości te szczególnie nas interesują w ujęciu praktycznym, ponieważ w każdym miesiącu musimy dokonać rozliczenia kierowców naszych klientów z wykorzystaniem takich składników, które są legalne na poziomie polskiego prawa, prawa poszczególnych krajów członkowskich i prawa Unii Europejskiej. Tak więc płacę minimalną pracownika delegowanego do Francji można „uzbierać” z następujących składowych: płaca zasadnicza (nieobejmująca dodatków w postaci godzin nadliczbowych, dyżurów, dodatków za pracę w godzinach nocnych itp.), diety (pomniejszone o limit socjalny obowiązujący we Francji), ryczałty noclegowe, ale tylko krajowe (za czas dojazdu z siedziby firmy do granicy i od granicy do siedziby firmy), stałe premie (ale nie takie, które byłyby wypłacane za extra uciążliwości itp.).

Wyliczenie wzrostu oskładkowania pracy we Francji jest bardziej złożone niż w przypadku Niemiec i ma nieco bardziej orientacyjny niż realny charakter. Jest tak za sprawą „amplitudy”, a ponadto za sprawą wielu dodatkowych zmiennych, takich jak staż pracy kierowcy, odległość wjazdu w głąb Francji itp. Niemniej jednak warto ustalić przybliżony wzrost kosztu oskładkowania wynagrodzenia kierowców po orzeczeniu TK.

W pierwszej kolejności należy wyliczyć tzw.: „amplitudę”.

Przyjęliśmy ok. 15 godzin (odjęliśmy 2 godziny na czynności, takie jak jedzenie, ubieranie itp.) jako wartość konieczną do wyliczenia amplitudy. W związku z tym założono do rozliczenia wartość uśrednioną 13h na dobę (ponieważ może być to zarówno 9 godzin, jak i dużo więcej, gdy np. realizowany jest tygodniowy odpoczynek). Teoretycznie, istnieje możliwość zmniejszenia godzin promocyjnych poniżej limitu, który przyjęliśmy, jeżeli wykażemy, że kierowca jeszcze więcej godzin potrzebuje na czynności typu posiłek, toaleta – a więc tych pomniejszających godziny promocyjne. Generalnie dla potrzeb wyliczenia amplitudy, przyjęliśmy założenie bezpieczniejsze – czyli lekko „propracownicze”:

* 21 (wymiar w styczniu) x 13 = 273h (wymiar amplitudy właściwej)
* 273 x 0,75 = 204,75 (wypadkowa)
* 273 – 204,75 = 68,25 (różnica)
* 273 – 63 = 210 (wypadkowa właściwa)
* 210 – 168 = 42
* 0 – 12 = 0
13 – 14 = 0,65 płatna godziny
15 – następne = 1 płatna godzina

W związku z tym 1,3 + 28 = 29,3 godziny promocyjne

Wyliczenie wzrostu kosztu oskładkowania wynagrodzenia zostało poczynione przy następujących założeniach:

168 h – wymiar w miesiącu styczniu;
10.00 euro za godzinę (przyjąłem stawkę z wyższej grupy);
13,50 zł dieta (minimum socjalne dzienne);
50 euro (dieta maksymalna we Francji);
4,30 zł (kurs euro);
2000 zł brutto wynagrodzenia polskiego.
Diety zostały wyliczone w wymiarze analogicznym do opracowania poświęconego wyliczeniu wynagrodzenia na terenie Niemiec, według założenia, iż wystąpiły 22 diety w następującej konfiguracji:

18 x 50 euro (za pełen czas spędzony we Francji);
2 x 25 euro (za czas dojazdów i powrotów do i z Francji);
2 x 15 zł (za czas dojazdów i powrotów do i z granicy Polski);

Daje nam to łącznie kwotę z diet zwolnioną z oskładkowania w wymiarze: 950 euro (4085 zł)
Należy jednak pamiętać, że podobnie jak w Niemczech także we Francji od sumarycznej kwoty wynikającej z kwot diety należy odjąć minimum socjalne obowiązujące na terenie Francji – w kwocie 13,5 euro. Należy, więc wykonać następującą operację:

50 euro – 13,5 euro = 36,5 euro
25 euro – 13,5 euro = 11,50 euro

Do wartości sumarycznej nie doliczamy diet krajowych, ponieważ jest to limit tak minimalny, że zakładamy iż został skonsumowany, a więc zgodnie z prawem UE nie może stanowić części płacy minimalnej pracownika delegowanego. Łącznie, więc z tytułu diet jako składnika zwolnionego z oskładkowania, które mogą zasilić część płacy minimalnej pracownika delegowanego do pracy na miesiąc we Francji można zaliczyć jedynie: 671 euro (2885,30 zł).

Należy, więc w tym momencie określić wymiar płacy minimalnej, którą trzeba będzie wypłacić za pełen miesiąc pracy na terenie Francji, a więc:

168h * 10 euro = 1680 euro
plus dodatkowo godziny promocyjne (wynikające z „amplitudy”) – ok. 29 godzin = 290 euro

Łącznie wypłata dla kierowcy powinna wynieść do ręki: 1970 euro (8.471,00brutto)
Tak więc należy wykonać następującą operację matematyczną:

8471 zł brutto (wymiar płacy minimalnej we Francji) – 2000 zł brutto (wymiar płacy minimalnej w Polsce od 1 stycznia 2017r) – 2883,30 zł netto/brutto (wymiar diet zwolnionych z oskładkowania) =

3587,70 zł brutto -> kwota dopłaty brakująca przy wynagrodzeniu minimalnym
W tym przypadku należy wykonać analizę dla dwóch przypadków, gdy kierowca chce zarobić:

a) 8471 zł brutto [w takiej konfiguracji kierowca nie wliczając dodatkowych premii, godzin nadliczbowych, dyżurów noclegowych na rękę zarobiłby: 8110,69 zł netto, na co składają się 2000 zł brutto (1459,48 zł netto) + 3587,70 zł brutto (2566,21 zł netto) + 4085 zł (dieta nieoskładkowana)].

W tym przypadku oskładkowanie części wynagrodzenia, które nie może być uzupełnione składnikiem zwolnionym z oskładkowania wzrośnie o około: 744,09 zł.

b) 8471 zł netto (do ręki)

W tym przypadku wzrost oskładkowania części wynagrodzenia, które nie może być uzupełnione składnikiem zwolnionym z oskładkowania wyniesie około: 2.514,66 zł.

Tak więc szacunkowy wzrost kosztów oskładkowania płacy minimalnej netto obowiązującej we Francji w przypadku niemożliwości zaliczenia ryczałtów noclegowych, wygeneruje nam w skrajnym przypadku miesięczny wzrost wynagrodzenia kierowcy od około 744,09 zł do 2514,66 zł.

V. Podsumowanie

Nieco zaskakujące może wydawać się, że pomimo wyższego wymiaru diety na Francję (50 euro) względem diety na Niemcy (49 euro), niedobór kwoty zwolnionej z oskładkowania, jest znacznie wyższy niż w Niemczech. Jest to wynikiem kilku okoliczności: amplitudy (czyli konieczności zapłaty za fikcyjne de facto godziny pracy na terenie Francji), wyższego dziennego wymiaru socjalnego niż e Niemczech – którego nie można zaliczyć na poczet płacy minimalnej. Dodatkowo, jak już wskazałem we wcześniejszej części opracowania, wymiar, który będzie podlegał oskładkowaniu może jeszcze nieco wzrosnąć w przypadku kierowców z dużym stażem pracy. W efekcie, w przypadku Francji, w wyniku niemożności zaliczenia na poczet płacy minimalnej ryczałtów noclegowych, powstanie znacznie większa „luka taniego wynagrodzenia” i trzeba będzie ją uzupełnić składnikami oskładkowanymi. Dla jasności trzeba jeszcze nadmienić, że 8471 zł brutto (wymiar płacy minimalnej we Francji), należy doliczyć dodatkowo dodatki i ich oskładkowanie (czyli godziny nadliczbowe, dodatki za pracę w nocy i dyżury). Jak już wielokrotnie wspominałem, istnieje jednak możliwość nieponoszenia wszystkich powyższych kosztów i dalszego zaliczania na poczet płacy minimalnej, ryczałtów noclegowych zwolnionych z oskładkowania. Można ryzykować i zaliczać kierowcom ryczałty noclegowe na dotychczasowych zasadach, a można je zaliczać nadal legalnie, więc może warto skierować własną uwagę w legalną formę wypłaty ryczałtów noclegowych zwolnionych z oskładkowania? Jest to proces czasochłonny i pracochłonny, ale za to bezpieczny i legalny…więc może jednak warto? Osoby zainteresowane zapraszam do kontaktu pod numerem: (12) 637-24-57.

 

3 Sygn. akt SA/Sz 793/98

4 Z tezy wyroku NSA z 24.11.1999 r., sygn. akt SA/Sz 1780/98 LEX Nr 39538; zdanie podzielone w wyroku SN z 3.4.2001 r., sygn. akt I PKN 765/00 opubl. w OSNP 2003/1/17 , wyroku SN z 30.5.2001 r., sygn. akt I PKN 424/00 opubl. OSNAPiUS, 2003, nr 7, poz.172, informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego Małopolskiego Urzędu Skarbowego z 7.12.2004 r., sygn. akt PD-I/423/151/04 oraz z 30.8.2004 r., sygn. akt PD-II/423/76/04, informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego Pierwszego Urzędu Skarbowego w Tarnowie z 7.9.2004 r., sygn. akt PO-415-30/04.

5 Sygn. akt PO.V/413/13/04

 

Więcej o orzecznictwie TK ws. ryczałtów noclegowych przeczytają Państwo w publikacjach:

1.http://jazdaprawna.pl/2016/11/26/25155/

2.http://jazdaprawna.pl/2016/12/06/orzeczenie-tk-w-sprawie-ryczaltow-noclegowych-wywola-zapasc-ekonomiczna-branzy-transportowej/

3.http://jazdaprawna.pl/2016/12/22/polski-transport-na-skraju-przepasci-po-uzasadnienie-orzeczenia-tk-ws-ryczaltow-noclegowych/

4.http://jazdaprawna.pl/2016/12/30/wyrok-trybunalu-konstytucyjnego-z-dn-24-listopada-br-ws-ryczaltow-za-noclegi-opublikowany/

5.http://jazdaprawna.pl/2017/01/02/uwaga-to-powinienes-wiedziec-po-publikacji-orzeczenia-tk-ws-ryczaltow-noclegowych/

6.http://jazdaprawna.pl/2017/01/11/o-ile-wzrosna-koszty-wynagrodzenia-firm-transportowych-po-orzeczeniu-tk-ws-ryczaltow-noclegowych/

 

Poniżej przedstawiamy Państwu print screeny z autorskiego oprogramowania Kancelarii Prawnej Viggen sp.j. – VTS Project sp. z o.o., wyspecjalizowanego do wyliczania płac minimalnych w poszczególnych krajach:

 

widok-modulu-logowania

1

panel-logowania

2
informacje-z-plikow-ddd_23

raport-naruszen

screen_2

5-jpg

porownanie-plikow_2

1-delegowanie

2-delegowanie

3-delegowanie

4-delegowanie

5-delegowanie

6-delegowanie

6

raport_1

raport_2

raport_3

raport-delegacji

widok-modulu-raportow-wynagrodzen

raport-wynagrodzen-francja

raport-wynagrodzen-niemcy

podpis_dyplom

dyplom

 na-koniec

 

 

Niniejszy dokument podlega ochronie prawnej na mocy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (ustawa z dnia 4 lutego 1994 r., Dz. U. 06.90.631 z późn. zm.).

Oceń artykuł

SILNIK PRAWNYpraca dla kierowcy
UDOSTĘPNIJ
Autor ponad 250 publikacji prawnych dotyczących w szczególności: europejskiego prawa pracy i ubezpieczeń społecznych mobilnych pracowników „delegowanych”, elementów prawa podatkowego pracowników -„rezydentów”, europejskich regulacji dot. okresów prowadzenia pojazdów, przerw i odpoczynków kierowców, międzynarodowego prawa użytkowania tachografów, prawa przewozowego, prawa mocowania ładunków, prawa przewozu ładunków szybko psujących się, prawa przewozu, materiałów niebezpiecznych, krajowego i unijnego prawa przewozu osób, międzynarodowych reguł handlowych Incoterms 2010, prawa administracyjnego branży TSL, elementów prawa ruchu drogowego.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here